Lif perlu diservis bulanan, sijil kelayakan sah selama 15 bulan

Keselamatan lif bergantung pada beberapa lapisan pemeriksaan, bukan satu lawatan penyelenggaraan sahaja, dan tanggungjawab terakhir kekal pada pemilik bangunan sepanjang jentera itu digunakan.

Setiap lif perlu diservis dan dilaras setiap bulan, manakala pemeriksaan menyeluruh mesti dibuat sekurang-kurangnya sekali dalam tempoh tiga bulan. Ketua Pengarah Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan, Hazlina Yon, menerangkan aturan itu dalam laporan mengenai keselamatan lif. Dua kekerapan tersebut mempunyai fungsi berbeza: kerja bulanan menjaga operasi rutin, sementara pemeriksaan berkala yang lebih menyeluruh menilai keadaan jentera pada selang yang ditetapkan.

Malaysia mempunyai 83,174 lif yang berdaftar dan dipasang setakat Julai 2026. Dalam rekod kemalangan berkaitan lif, JKKP mencatat lima kes pada 2024, meningkat kepada 16 pada 2025, kemudian lima lagi sehingga Jun tahun ini. Kes paling banyak dilaporkan di Kuala Lumpur, Selangor dan Johor. Angka tahunan itu ialah bilangan kemalangan yang direkodkan, bukan jumlah semua aduan kerosakan atau gangguan perkhidmatan.

Beberapa punca boleh menyumbang kepada kemalangan atau aduan di kawasan awam dan kediaman bertingkat. JKKP menamakan vandalisme, masalah operasi, isu penyelenggaraan dan salah guna. Senarai itu menunjukkan kerosakan tidak semestinya datang daripada satu komponen atau pihak sahaja. Namun, sumber tidak memberikan pecahan bilangan kes bagi setiap punca, jenis kecederaan atau bangunan khusus, maka kadar risiko bagi sesuatu premis tidak boleh dihitung daripada data nasional tersebut.

Pemilik bangunan bertanggungjawab memastikan lif dibina dan disenggara mengikut Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan. Keperluan keselamatan bermula pada reka bentuk dan pemasangan, kemudian meliputi ujian, pensijilan, servis serta pemeriksaan menyeluruh. Pelantikan kontraktor penyelenggaraan tidak menghapuskan tanggungjawab pemilik untuk memastikan lif kekal selamat digunakan. Prinsip ini terpakai sepanjang tempoh operasi, bukan hanya ketika sijil diperbaharui atau selepas masalah dilaporkan.

Seksyen 27D akta berkenaan mewajibkan jentera mengangkat, termasuk lif, mempunyai sijil kelayakan yang sah sebelum beroperasi. Kegagalan mematuhi syarat itu boleh menyebabkan pemilik lif didenda sehingga RM100,000, dipenjarakan sehingga setahun atau dikenakan kedua-duanya. Sijil hanya dikeluarkan selepas lif lulus pemeriksaan dan ujian. Tempoh sahnya ialah 15 bulan, selepas itu pembaharuan diperlukan untuk meneruskan operasi secara sah.

Pemasangan dan penyelenggaraan juga perlu dikendalikan pihak yang mempunyai kompetensi. Syarikat yang memasang lif mesti mendapat kelulusan JKKP, manakala pemilik perlu melantik syarikat kompeten melalui perjanjian yang sah sekurang-kurangnya setahun bagi kerja penyelenggaraan. Syarikat tersebut perlu mempunyai kakitangan kompeten yang digredkan mengikut tanggungjawab dan tahap kepakaran. Negara mempunyai 72 syarikat serta 999 individu berdaftar untuk menyelia pemasangan dan penyelenggaraan lif.

Sebelum model lif diluluskan, dokumen reka bentuk dan ujian perlu melalui semakan. JKKP serta personel kompeten memeriksa dan menguji reka bentuk, sementara syarikat mengemukakan spesifikasi, ukuran, lukisan lengkap dan sijil pengeluar yang menunjukkan pematuhan kepada piawaian. Model yang gagal memenuhi peraturan tidak akan diluluskan. Proses ini membezakan kelulusan reka bentuk awal daripada tugas penyelenggaraan harian selepas lif dipasang di sesebuah bangunan.

Bagi pengguna di Kuala Lumpur dan Selangor, tumpuan praktikal ialah status operasi semasa: lif memerlukan sijil kelayakan sah, kerja bulanan dan pemeriksaan menyeluruh sekurang-kurangnya suku tahunan. Peraturan yang diterangkan turut meliputi kebenaran memasang, pemasangan, ujian, pemeriksaan, pengeluaran sijil, operasi dan penyelenggaraan. Laporan tidak menyediakan nombor aduan, tatacara kecemasan atau senarai premis yang mempunyai masalah. Ia bagaimanapun menetapkan dengan jelas bahawa pemilik tidak boleh menyerahkan seluruh tanggungjawab kepada syarikat servis. Rekod penyelenggaraan dan pensijilan perlu mencerminkan keselamatan sebenar sepanjang lif digunakan.