Kerajaan kaji akta khusus jerebu, perkongsian data serantau turut dibawa ke ASEAN

Respons Malaysia terhadap jerebu sedang bergerak daripada pemantauan episod semasa kepada kajian undang-undang dan mekanisme serantau, tetapi belum ada rang undang-undang atau penalti baharu yang diumumkan.

Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam sedang meneliti cara membentuk undang-undang khusus bagi menangani jerebu rentas sempadan. Kajian itu termasuk melihat pendekatan yang telah digunakan Singapura. Dr G. Pubadi, Setiausaha Bahagian Pengurusan Alam Sekitar kementerian, menerangkan perkembangan tersebut dalam rancangan Ruang Bicara Bernama TV pada malam 24 September. Pengumuman ini menandakan proses kajian, bukan pengesahan bahawa sebuah rang undang-undang sudah siap atau tarikh penguatkuasaan telah ditetapkan.

Menteri Datuk Seri Arthur Joseph Kurup baru-baru ini mengarahkan penubuhan jawatankuasa khas yang melibatkan pelbagai kementerian dan agensi. Tugas yang dilaporkan ialah mengkaji langkah untuk memperkukuh usaha menangani jerebu. Pubadi juga mengingatkan bahawa menggubal akta bukan perkara mudah. Laporan tidak menyenaraikan keanggotaan jawatankuasa, tempoh penyediaan draf atau jenis pihak yang mungkin tertakluk kepada undang-undang, jadi butiran itu masih perlu menunggu hasil kajian rasmi.

Rujukan kepada Singapura memberi satu contoh mekanisme yang sedang dipertimbangkan. Akta Jerebu Rentas Sempadan negara itu diluluskan pada 2014 dan memberikan kuasa undang-undang untuk mengenakan denda sehingga S$2 juta terhadap syarikat yang melakukan perbuatan di luar Singapura tetapi menyumbang kepada pencemaran udara di dalam negara tersebut. Contoh itu menerangkan model yang dilihat oleh kementerian; ia tidak bermaksud had denda, skop liabiliti atau struktur undang-undang yang sama telah dipilih untuk Malaysia.

Malaysia turut membawa isu ini ke peringkat serantau melalui kertas mengenai Diplomasi Sains dan Dana Jerebu Mampan. Cadangan berkenaan dibentangkan pada mesyuarat Kumpulan Kerja Teknikal ke-27 dan Jawatankuasa Pemandu Menteri Sub-Serantau di Bali. Lima negara yang hadir memberikan sokongan, iaitu Indonesia, Brunei, Singapura, Thailand dan Timor-Leste. Sokongan awal itu membolehkan cadangan bergerak ke semakan seterusnya, tetapi laporan belum menyatakan saiz dana, sumber sumbangan atau kaedah penggunaannya.

Sekretariat ASEAN dijangka meneliti perkara tersebut sebelum ia dibawa ke mesyuarat yang melibatkan 11 negara di Vietnam pada Disember. Malaysia juga mencadangkan perkongsian data berkaitan jerebu secara lebih terbuka dan telus. Tujuannya ialah membantu negara mengambil tindakan susulan terhadap jerebu atau pembakaran terbuka dengan maklumat yang dapat dikongsi. Namun, laporan tidak memperincikan set data, kekerapan kemas kini atau peraturan akses yang akan digunakan jika cadangan itu dilaksanakan.

Keupayaan membiayai tindakan serantau menjadi satu lagi bahagian cadangan. Kementerian melihat kemampanan kewangan sebagai unsur penting supaya rantau ini mempunyai sumber, termasuk peralatan dan keperluan lain, untuk menangani kebakaran serta jerebu rentas sempadan. Ini membezakan perbincangan dana daripada kajian akta dalam negara: satu berkaitan keupayaan bersama ASEAN, manakala satu lagi berkaitan pilihan undang-undang Malaysia. Kedua-duanya masih berada pada peringkat yang memerlukan keputusan dan butiran pelaksanaan lanjut.

Bagi bacaan udara semasa, Pengarah Penguatkuasaan Jabatan Alam Sekitar Rosli Zul meminta orang ramai merujuk data kualiti udara jabatan bagi mengelakkan kekeliruan dengan platform yang menggunakan kaedah pengukuran berbeza. JAS mengendalikan 68 stesen pemantauan kualiti udara di seluruh negara. Rosli turut menyatakan bahawa hampir 80 peratus aduan yang diterima jabatan setiap tahun berkaitan pembakaran terbuka. Penguatkuasaan terhadap kegiatan itu sedang dipertingkat ketika risiko jerebu berterusan.

Peralihan kepada Monsun Timur Laut dijangka sekitar pertengahan Oktober dan perubahan arah angin berpotensi mengurangkan kesan jerebu rentas sempadan walaupun kebakaran di Sumatera dan Kalimantan belum berhenti. Pada masa sama, pemantauan akan dipertingkat supaya kebakaran dalam negara tidak menjadi sumber jerebu selepas tempoh tersebut, menggunakan kerjasama ramalan cuaca dan imej satelit. Bagi penduduk Kuala Lumpur dan Selangor, tindakan segera kekal berpandukan bacaan rasmi, sementara akta, dana dan aturan data menunggu proses dasar berikutnya.