Kargo pintu masuk bertambah ketika kapasiti trak menyusut, logistik Malaysia tertekan

Masalah logistik Malaysia bukan hanya ruang di pelabuhan: jumlah kargo meningkat ketika kapasiti trak, tenaga pemandu dan aliran darat berdepan tekanan.

Pertumbuhan kargo di pintu masuk Malaysia sedang berlaku serentak dengan penyusutan kapasiti dalam industri trak, menurut Pengerusi Shipping Association Malaysia Ooi Lean Hin. Beliau menyatakan sebahagian pengendali mahu keluar daripada perniagaan, sedangkan jumlah kargo terus berkembang. Percanggahan ini meletakkan tekanan pada sambungan antara pelabuhan dan destinasi darat. Perbincangan di LogiSYM Malaysia 2026 itu tidak melaporkan pelabuhan ditutup atau penghantaran dihentikan, tetapi memberi amaran bahawa pertumbuhan perdagangan tidak boleh disokong oleh satu bahagian rangkaian sahaja.

Tekanan operasi yang dinamakan merangkumi kesesakan, masa pusingan yang lemah dan kekurangan pemandu. Isu pelaburan serta pendapatan pemandu pula digambarkan sebagai masalah lama yang belum diselesaikan. Ooi membandingkan pilihan seseorang memperoleh RM4,000 atau RM5,000 sebulan dengan memandu kereta berbanding beralih kepada lori, bagi menunjukkan cabaran menarik tenaga kerja. Sumber tidak menerbitkan gaji purata rasmi pemandu lori, jumlah kekosongan, bilangan syarikat yang mahu keluar atau sasaran pengambilan tenaga kerja baharu.

Cadangan mengalihkan sebahagian trafik ke waktu malam dengan insentif turut disebut, tetapi Ooi mempersoalkan keberkesanannya jika syif siang sendiri tidak mempunyai kapasiti mencukupi. Isunya bukan sekadar memilih waktu perjalanan; operasi memerlukan pemandu, kenderaan dan pulangan yang membolehkan pengendali terus berniaga. Laporan tidak memperincikan bentuk insentif malam, pihak yang menawarkannya atau hasil percubaan setakat ini. Oleh itu, ia belum boleh dianggap sebagai program nasional baharu atau penyelesaian yang sudah diluluskan.

Peningkatan ruang di terminal juga tidak menjamin semua kargo dapat diserap jika kesesakan kekal di bahagian lain rantaian bekalan. Pakar maritim Nazery Khalid menerangkan bahawa daya saing pelabuhan kini dinilai melangkaui jumlah kendalian dan bilangan kunjungan kapal. Keupayaan melayani kawasan pedalaman serta kepelbagaian penyedia logistik menjadi sebahagian ukuran. Ini mengalihkan perhatian daripada kren dan dermaga sahaja kepada hubungan antara pelabuhan, trak, gudang, zon bebas dan perkhidmatan yang membawa barangan ke pelanggan akhir.

Ukuran lain yang dinamakan termasuk aktiviti nilai tambah, pematuhan alam sekitar, sosial dan tadbir urus, kecekapan tenaga, kelestarian serta daya tahan iklim dan perkhidmatan. Penggunaan teknologi siber, termasuk kecerdasan buatan, dan keputusan berasaskan data turut menjadi medan persaingan. Senarai tersebut menerangkan arah penilaian pelabuhan moden, tetapi sumber tidak mengumumkan sistem AI tertentu, nilai pelaburan digital atau tarikh pelaksanaan. Tiada jaminan prestasi boleh dibuat hanya kerana sesuatu teknologi disebut dalam perbincangan industri.

Westports pula mengambil pendekatan menambah kapasiti sebelum permintaan menjadi terlalu tinggi. Ketua Pegawai Eksekutifnya, Vijaya Kumar Puspowanam, menyatakan kapasiti baharu dijangka mula tersedia dari hujung 2028. Kapasiti semasa 14 juta unit bersamaan dua puluh kaki atau TEU berpotensi digandakan kepada 28 juta TEU. Perkataan berpotensi penting kerana laporan tidak mengatakan keseluruhan penggandaan siap pada 2028. Tarikh tersebut merujuk permulaan kapasiti baharu beroperasi, bukan penyempurnaan semua fasa masa depan.

Pembinaan seterusnya dikaitkan dengan pencetus kadar penggunaan 80 peratus, dan Westports menyatakan keyakinan untuk membina kapasiti sekurang-kurangnya 15 tahun jika permintaan berterusan. Strategi itu menerima risiko bahawa permintaan mungkin belum wujud apabila sesuatu kemudahan siap. Pada masa sama, pengurusan mengakui kapasiti di bahagian lain ekosistem masih ketinggalan. Ini menguatkan inti amaran: terminal yang lebih besar tidak mencukupi apabila trak, pemandu atau sambungan darat tidak berkembang pada kadar yang sepadan.

Bagi perniagaan di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, laporan ini belum membawa perubahan caj atau prosedur yang perlu diikuti hari ini. Nilainya ialah mengenal pasti titik sempit yang boleh mengganggu kecekapan apabila kargo bertambah. Pengguna juga tidak mempunyai asas daripada sumber ini untuk menjangka harga barang atau tempoh penghantaran tertentu. Perkembangan yang patut dipantau ialah pelaburan kapasiti hujung 2028, keadaan industri trak, tenaga pemandu dan ukuran prestasi keseluruhan rantaian, bukan jumlah ruang pelabuhan secara terasing.