Jurang SPM dan PISA dorong tumpuan pada kefahaman Matematik

Keputusan sekolah yang baik belum semestinya menunjukkan murid dapat menggunakan konsep dalam situasi baharu, dan penurunan skor Matematik PISA meletakkan jurang itu dalam perhatian Parlimen.

Prestasi murid Malaysia dalam penilaian antarabangsa menunjukkan arah bercampur. Keputusan PISA terkini mencatat peningkatan tiga mata bagi Sains kepada 419 dan lima mata bagi Bacaan kepada 393 berbanding keputusan 2022. Matematik sebaliknya turun 11 mata kepada 397. Perbezaan itu dibangkitkan di Dewan Rakyat kerana keputusan Sijil Pelajaran Malaysia yang baik tidak semestinya selari dengan keupayaan murid menjawab tugasan antarabangsa yang menguji penggunaan pengetahuan.

Program Penilaian Pelajar Antarabangsa atau PISA dikendalikan di bawah Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi serta meliputi Bacaan, Matematik dan Sains. Angka yang dilaporkan menunjukkan tahap skor, tetapi sumber tidak memberikan kedudukan Malaysia, purata OECD, saiz sampel atau pecahan mengikut negeri. Oleh itu, peningkatan Sains dan Bacaan tidak boleh diperluas kepada semua aspek pembelajaran, manakala penurunan Matematik perlu diteliti melalui jenis kemahiran yang diuji.

Ahli Parlimen Ayer Hitam, Datuk Seri Dr Wee Ka Siong, meminta penjelasan tentang jurang antara keputusan SPM dengan PISA. Beliau turut bertanya sama ada sempadan gred SPM patut ditetapkan pada ambang tetap dan bukan disesuaikan mengikut prestasi murid. Itu ialah soalan yang dikemukakan dalam sesi Dewan Rakyat, bukannya keputusan Kementerian Pendidikan. Laporan tidak merekodkan pengumuman bahawa kaedah penggredan SPM akan berubah.

Timbalan Menteri Pendidikan, Wong Kah Woh, mengakui masih ada ruang yang perlu ditangani untuk memperbaiki kedudukan Malaysia dalam penilaian seperti PISA. Rancangan Pendidikan Negara 2026-2035 akan meneruskan penekanan terhadap pembangunan murid secara menyeluruh dengan fokus kepada numerasi dan literasi. Kenyataan itu menetapkan arah dasar, namun sumber tidak menyediakan sasaran skor tahunan, peruntukan, modul khusus atau ukuran kemajuan bagi sekolah tertentu.

Analisis kementerian terhadap Matematik membezakan hafalan prosedur daripada pemahaman. Murid mungkin dapat mengenali soalan dalam format yang biasa digunakan tetapi menghadapi kesukaran apabila konsep sama muncul dalam bentuk lain. PISA menuntut mereka memahami masalah, memilih pengetahuan yang sesuai dan menggunakan konsep dalam keadaan baharu. Penjelasan ini tidak bermaksud formula tidak diperlukan; masalah yang dikenal pasti ialah keupayaan memindahkan pembelajaran daripada latihan rutin kepada situasi yang kurang dikenali.

Arah pengajaran yang disebut ialah bergerak daripada prosedur semata-mata kepada pembelajaran konstruktif, pemahaman dan penyelesaian masalah. Bagi guru, perubahan sebenar hanya dapat dinilai apabila bahan kurikulum, latihan, penilaian kelas atau panduan pelaksanaan diterbitkan. Laporan tidak menyatakan beban baharu kepada guru atau tarikh kaedah tertentu mesti digunakan. Ibu bapa juga belum perlu membeli modul khas berdasarkan perbahasan ini kerana tiada produk atau penyedia program dinamakan.

Kementerian merancang inisiatif PISA untuk sekolah sebagai alat diagnostik. Fungsi diagnostik sepatutnya membantu mengenal pasti bahagian yang perlu diperbaiki, tetapi laporan belum menerangkan sekolah yang terlibat, bilangan murid, tempoh ujian atau cara hasilnya akan digunakan. Alat itu juga belum diumumkan sebagai pengganti peperiksaan awam. Perkembangan seterusnya perlu menunjukkan sama ada dapatan sampai kepada guru dan membawa sokongan pembelajaran, bukan sekadar menghasilkan satu lagi skor perbandingan.

Sekolah di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia berkongsi rancangan pendidikan nasional yang sama, maka tumpuan numerasi serta literasi mempunyai kesan meluas. Namun, data semasa belum menerangkan jurang antara sekolah bandar dan luar bandar atau antara kumpulan murid. Perkara yang disahkan ialah Matematik merosot dalam PISA terkini, kementerian mengaitkan cabaran itu dengan pemahaman serta aplikasi, dan alat diagnostik sedang dirancang. Sebarang perubahan gred SPM masih belum menjadi dasar dalam laporan ini.