Jurang gaji melebar selepas usia 30, tanggungjawab penjagaan kekal halangan

Perbezaan gaji lelaki dan wanita dalam sektor formal kelihatan kecil pada angka median keseluruhan, tetapi pecahan umur menunjukkan jurang bertambah ketika tanggungjawab penjagaan biasanya semakin berat.

Pekerja lelaki dalam sektor formal menerima gaji median bulanan RM3,064 pada Mac 2026, berbanding RM3,000 bagi pekerja wanita. Perbezaan RM64 pada ukuran median itu datang daripada Statistik Gaji Pekerja Sektor Formal bagi suku pertama 2026. Jabatan Perangkaan Malaysia menyatakan pekerja formal lelaki secara konsisten menerima median bulanan lebih tinggi. Namun, angka keseluruhan sahaja tidak menunjukkan bagaimana jurang berubah mengikut umur, tanggungjawab keluarga, lokasi dan jenis peluang kerja yang tersedia.

Pecahan umur bagi 2024 menunjukkan jurang hampir tidak wujud dalam kalangan pekerja berusia 25 hingga 29 tahun. Ia kemudian melebar kepada 5.2% bagi usia 30 hingga 34 tahun dan 10.8% bagi kumpulan 35 hingga 39 tahun. Penyelidik Institut Penyelidikan Khazanah Adam Manaf Mohamed Firouz melihat corak itu sebagai kemungkinan kesan kitaran hidup berkaitan penjagaan. Tafsiran itu tidak bermaksud setiap pekerja mengalami laluan sama, tetapi menandakan tempoh umur yang memerlukan perhatian dasar.

Selepas mengecil dalam kalangan pekerja berusia 40 hingga 49 tahun, jurang kembali menjadi besar pada usia lebih lanjut. Kadarnya mencapai 12.8% bagi kumpulan 55 hingga 59 tahun dan 31.7% bagi mereka yang berusia 60 hingga 64 tahun. Corak berlapis ini menunjukkan satu angka purata tidak mencukupi untuk menerangkan perbezaan pendapatan. Penyelidik turut menyatakan generasi berbeza memasuki pasaran buruh dalam keadaan yang tidak sama, maka umur dan generasi perlu dibaca bersama.

Tanggungjawab keluarga menjadi halangan struktur yang ketara. Dalam data terbaharu, 67.9% wanita di luar tenaga buruh menyatakan tanggungjawab keluarga sebagai sebab utama, sedikit lebih tinggi daripada 67.1% pada 2010. Perubahan kecil sepanjang tempoh panjang itu memberi isyarat bahawa pilihan antara kerja berbayar dengan penjagaan masih belum banyak berubah. Angka berkenaan merujuk wanita yang berada di luar tenaga buruh, bukan peratusan semua wanita Malaysia atau semua pekerja wanita.

Penyertaan wanita juga tidak seragam mengikut tempat dan latar pendidikan. Penyelidik KRI Wan Amirah Wan Usamah menerangkan bahawa usia, lokasi dan pendidikan mempengaruhi kadar penyertaan, dengan jurang lelaki-wanita lebih ketara di kawasan luar bandar. Wanita lebih muda serta berpendidikan tinggi pula menunjukkan penyertaan yang lebih tinggi. Sebahagian hasil itu mungkin berkait dengan tanggungjawab penjagaan, manakala sebahagian lagi dipengaruhi komposisi dan ketersediaan pekerjaan di sesuatu kawasan.

Ukuran pekerjaan yang sama memberi satu lagi lapisan kepada perbincangan. Penyelidikan KRI terdahulu mendapati wanita dibayar 17.8% lebih rendah daripada lelaki untuk pekerjaan yang sama. Angka itu tidak boleh disamakan dengan beza RM64 antara dua median sektor formal kerana kaedah dan perkara yang diukur berlainan. Median menggambarkan titik tengah taburan gaji keseluruhan, manakala perbandingan pekerjaan sama cuba memeriksa perbezaan dalam keadaan kerja yang lebih sebanding.

Penyelidik menggesa dasar bergerak melampaui sasaran menambah bilangan wanita yang bekerja. Perkara yang dicadangkan merangkumi akses lebih luas kepada penjagaan kanak-kanak dan warga tua yang mampu dibayar, perkongsian tanggungjawab penjagaan yang lebih seimbang melalui langkah seperti cuti paterniti, serta ketelusan gaji. Aturan kerja fleksibel turut perlu disusun supaya pekerja yang menggunakannya tidak kehilangan perkembangan kerjaya. Ini ialah saranan penyelidik, bukannya dasar baharu yang telah diumumkan.

Bagi pasaran kerja Kuala Lumpur, Selangor dan Malaysia, persoalan praktikal bukan sekadar sama ada wanita diterima bekerja. Data meminta perhatian kepada mutu pekerjaan, kenaikan gaji, kemajuan selepas usia 30 dan kesan tanggungjawab keluarga terhadap keputusan untuk kekal dalam tenaga buruh. Hari Gaji Sama Rata Antarabangsa pada 18 September memberi konteks kepada penerbitan dapatan ini, tetapi kemajuan perlu dinilai melalui perubahan angka mengikut usia, lokasi dan jenis kerja, bukan satu peratus keseluruhan sahaja.