Harga pengeluar naik 10.7%, tekanan kos belum berpindah sepenuhnya kepada pengguna

Tekanan kos pada peringkat pengeluar meningkat lagi pada Ogos, tetapi jurang dengan inflasi pengguna menunjukkan kenaikan itu belum dipindahkan sepenuhnya ke harga runcit.

Indeks Harga Pengeluar Malaysia meningkat 10.7% pada Ogos berbanding tempoh sama tahun lalu, lebih pantas daripada kenaikan 9.7% pada Julai. Indeks ini mengukur paras harga yang diterima pengeluar pada peringkat awal pengkomersialan. Oleh itu, angka 10.7% menerangkan perubahan harga di hulu ekonomi dan bukan kadar kenaikan langsung pada bil pengguna atau harga semua barangan di kedai. Perbezaan peringkat itu penting sebelum data ini digunakan untuk membuat kesimpulan tentang perbelanjaan isi rumah.

Perlombongan menjadi pemacu terbesar dengan peningkatan 41.2%. Dalam sektor tersebut, pengekstrakan petroleum mentah naik 49.8%, manakala gas asli meningkat 14.7%. Kadar yang jauh lebih tinggi dalam petroleum menyebabkan keseluruhan indeks pengeluar kelihatan besar. Ia juga bermaksud angka utama tidak tersebar sama rata kepada setiap sektor. Bagi pembaca dan perniagaan, komposisi ini lebih berguna daripada hanya melihat satu peratus keseluruhan kerana punca kenaikan tertumpu kuat pada komoditi dan tenaga.

Sektor pembuatan pula meningkat 8.8%, berbanding 8.2% pada bulan sebelumnya. Pembuatan kok dan produk petroleum bertapis melonjak 33.5%, sementara produk komputer, elektronik dan optik naik 12.4%. Dua kumpulan ini membantu menerangkan bagaimana kos komoditi dan pengeluaran bergerak dalam rantaian bekalan. Namun, laporan tidak menyatakan bahawa setiap pengeluar mengalami kadar kos sama atau bahawa semua peningkatan akan disalurkan kepada pelanggan. Keputusan harga akhir masih boleh berbeza mengikut produk, kontrak dan keadaan pasaran.

Pertanian, perhutanan dan perikanan mencatat kenaikan 4.6%, lebih sederhana daripada 7.2% pada Julai. Dalam kumpulan itu, pengeluaran haiwan meningkat 13.9%. Sektor utiliti juga kekal pada arah menaik: bekalan air bertambah 7.8%, manakala bekalan elektrik dan gas naik 6.4%. Data ini menunjukkan tekanan tidak hanya datang daripada satu bahagian ekonomi, walaupun skala perubahan perlombongan jauh lebih besar. Pengurangan kadar pertanian dari Julai pula menunjukkan tidak semua sektor sedang memecut serentak.

Secara bulanan, indeks harga pengeluaran tempatan naik 1% pada Ogos selepas meningkat 0.7% pada Julai. Semua tiga peringkat pemprosesan mencatat kenaikan. Bahan mentah untuk pemprosesan lanjut naik 24.8% tahun ke tahun berbanding 24.1% pada Julai, didorong bahan bukan makanan yang bertambah 28.5%. Bahan perantaraan, bekalan dan komponen meningkat 9.6%, manakala barangan siap naik 3.1%. Susunan itu menunjukkan tekanan paling besar masih berada lebih awal dalam proses pengeluaran.

Bagi bahan perantaraan, pertumbuhan 9.6% meningkat daripada 8.4% pada Julai dan disokong bahan api serta pelincir diproses yang naik 20%. Indeks barangan siap pula meningkat daripada 2.5% kepada 3.1%, dengan peralatan modal bertambah 4.3%. Secara bulanan, bahan mentah naik 2.3%, bahan perantaraan 0.9% dan barangan siap hanya 0.1%. Kadar bulanan yang berbeza ini memberi gambaran bahawa perubahan di hulu belum bergerak pada kelajuan sama hingga ke hujung pengeluaran.

Seorang ahli ekonomi yang dipetik The Star menyatakan indeks yang lebih kukuh boleh membawa tekanan kenaikan kepada harga pengguna pada masa depan, tetapi pemindahan itu mungkin terhad. Inflasi utama Malaysia pada Ogos hanya 1.9%, jauh lebih rendah daripada kenaikan harga pengeluar. Pengarah Eksekutif Pusat Penyelidikan Sosio-Ekonomi Lee Heng Guie pula menjelaskan peningkatan berterusan dalam indeks pengeluar lazimnya menjadi petunjuk awal kepada inflasi pengguna apabila pengeluar menaikkan harga untuk menampung kos. Kedua-dua pandangan itu bersyarat dan bukan ramalan bahawa semua harga akan melonjak.

Bagi isi rumah dan perniagaan di Kuala Lumpur, Selangor serta seluruh Malaysia, angka ini paling berguna sebagai isyarat untuk memantau perkembangan beberapa bulan akan datang. Pengguna tidak patut menganggap kadar 10.7% akan terus muncul pada resit runcit, sementara syarikat perlu memerhatikan kos tenaga, bahan perantaraan dan barangan siap secara berasingan. Data Ogos menunjukkan tekanan hulu semakin ketara, tetapi inflasi pengguna 1.9% juga mengesahkan bahawa kesannya belum berpindah sepenuhnya. Bacaan seterusnya akan menentukan sama ada jurang itu kekal atau mula mengecil.