F1 Sepang bukan hanya hotel: peluang PKS bergantung pada rantaian acara

Perlumbaan tiga hari di Sepang hanya menjadi pemangkin ekonomi jika perbelanjaan penonton bergerak keluar dari litar kepada hotel, restoran, pembekal dan destinasi lain.

Kesan ekonomi F1 di Sepang tidak akan ditentukan oleh jualan tiket sahaja. Persatuan perniagaan menjangka pelawat antarabangsa membelanjakan wang untuk penginapan, makanan, membeli-belah, bersiar-siar dan kegiatan perniagaan apabila F1 Gulf Air Bahrain Grand Prix berlangsung pada 2 hingga 4 Oktober. Acara itu diadakan di Litar Antarabangsa Sepang melalui aturan khas. Jangkaan tersebut menggambarkan saluran perbelanjaan yang mungkin terbuka, tetapi laporan The Star tidak memberikan sasaran jumlah pelawat atau nilai hasil.

Presiden Persatuan Peruncit Malaysia Datuk Andrew Lim melihat sektor hospitaliti, hotel serta makanan dan minuman sebagai penerima paling langsung. Logiknya mudah: penonton yang datang dari luar kawasan memerlukan tempat tinggal dan makan sepanjang perjalanan. Beliau turut menjangka perbelanjaan bergerak melepasi kawasan perlumbaan apabila pelawat menggunakan masa mereka untuk melawat tempat lain. Pandangan itu ialah jangkaan industri menjelang Oktober, bukannya data hasil yang sudah direkodkan.

Pengalaman lalu menjadi asas keyakinan tersebut. Sepang menganjurkan Grand Prix Malaysia selama 19 tahun, dari 1999 hingga 2017, dan acara itu menarik pengunjung antarabangsa serta mengukuhkan profil Malaysia sebagai destinasi sukan permotoran dan pelancongan. Namun, laporan semasa tidak membandingkan kos dengan hasil edisi terdahulu. Ia juga tidak menyatakan sama ada corak lawatan 2026 akan menyamai tempoh lama itu.

Limpahan yang dibayangkan tidak berhenti di Sepang atau Lembah Klang. Lim memberi contoh pelawat yang mungkin meneruskan perjalanan ke Cameron Highlands, Pulau Pinang atau Melaka. Presiden Persatuan Perusahaan Kecil dan Sederhana Malaysia Dr Chin Chee Seong pula menyebut restoran, pelancongan, pengurusan acara, logistik, perkhidmatan digital, hiburan dan tarikan tempatan sebagai sektor yang boleh terlibat. Senarai itu menerangkan keluasan rantaian acara, bukan pengesahan bahawa setiap sektor akan menerima pertumbuhan sama.

Bagi PKS, peluang paling nyata ialah membekalkan barangan atau perkhidmatan kepada perniagaan lebih besar yang mengendalikan kedatangan pengunjung. Chin turut menggalakkan penyertaan dalam pameran, rangkaian perniagaan, program pelancongan dan peluang rantaian bekalan yang berkaitan dengan acara. Sumber tidak menyertakan portal pendaftaran, tender, tarikh permohonan atau syarat vendor. Peniaga perlu membezakan cadangan persatuan daripada peluang kontrak yang benar-benar telah dibuka.

Tempoh tinggal pelawat menjadi satu lagi penentu. Persatuan PKS mencadangkan pakej perjalanan yang menggabungkan negeri berlainan, pengalaman budaya, ekopelancongan, membeli-belah dan makanan tempatan supaya kunjungan tidak berakhir selepas perlumbaan. Jika pelawat tinggal lebih lama dan bergerak ke beberapa destinasi, lebih banyak perniagaan berpotensi berkongsi perbelanjaan mereka. Walau bagaimanapun, tiada pakej tertentu, harga atau kerjasama agensi diumumkan dalam laporan yang diperiksa.

Kedua-dua persatuan menekankan penyelarasan antara kerajaan, agensi pelancongan, persatuan perniagaan dan sektor swasta. Tanpa penyelarasan, PKS berisiko hanya melihat peningkatan kesibukan tanpa memasuki rantaian bekalan acara. Dengan persediaan, mereka boleh menawarkan produk tempatan, perkhidmatan digital, pengangkutan, pengurusan acara atau pengalaman pelancongan. Kejayaan tetap bergantung pada akses sebenar kepada pelanggan, pembeli dan program, bukan pada kehadiran perlumbaan semata-mata.

Bagi perniagaan di Sepang, Kuala Lumpur dan Selangor, ukuran selepas Oktober perlu meliputi penginapan, jualan makanan, perbelanjaan runcit, penggunaan perkhidmatan serta penyertaan vendor tempatan. Buat masa ini, sumber hanya menyokong jangkaan bahawa F1 boleh menghasilkan kesan berantai merentas sektor. Tiada angka pulangan, bilangan tempahan atau nilai kontrak diterbitkan. Artikel susulan ini kerana itu memisahkan potensi ekonomi daripada hasil terbukti: peluangnya luas, tetapi manfaat sebenar perlu diukur selepas acara dan dilihat melalui penyertaan PKS.