Hampir dua pertiga kematian jalan raya libat motosikal, pelan bersama ke Kabinet

Kadar kematian tinggi dalam kalangan pengguna motosikal mendorong penyediaan kertas Kabinet bersama yang diminta beralih daripada menyalahkan penunggang semata-mata kepada infrastruktur, data dan tindakan seluruh kerajaan.

Penunggang dan pembonceng motosikal membentuk hampir dua pertiga daripada 6,537 kematian jalan raya yang direkodkan tahun lalu. Angka itu menjadi asas kepada arahan supaya Kementerian Pengangkutan dan Institut Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Malaysia menyediakan kertas Kabinet bersama mengenai pendekatan nasional. Kertas tersebut akan dibentangkan dalam masa terdekat, tetapi tarikh mesyuarat belum dinyatakan. Oleh itu, langkah yang dibincangkan masih cadangan untuk penyelarasan kerajaan dan belum menjadi projek khusus di mana-mana jalan.

Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi mahu kertas itu menetapkan keutamaan, garis masa dan hasil yang boleh diukur. Tumpuannya ialah peluasan langkah keselamatan berkaitan motosikal melalui pendekatan seluruh kerajaan. Keperluan ukuran penting kerana jumlah kempen atau mesyuarat tidak dengan sendirinya menunjukkan pengurangan kematian. Namun, sumber belum menyenaraikan sasaran angka, tahun asas atau tempoh penilaian yang akan digunakan dalam dokumen Kabinet tersebut.

Arah yang disebut tidak meletakkan keseluruhan tanggungjawab pada tingkah laku penunggang. Ahmad Zahid menegaskan motosikal ialah keperluan mencari rezeki bagi ramai orang, bukannya pilihan gaya hidup semata-mata. Beliau meminta penyediaan lorong motosikal dan infrastruktur jalan yang lebih selamat turut diberi perhatian. Ini memperluas penilaian daripada pematuhan individu kepada reka bentuk jalan, pemisahan trafik dan keadaan yang dihadapi penunggang dalam perjalanan harian.

Bagi Lembah Klang, pendekatan itu berkait rapat dengan perjalanan kerja kerana motosikal digunakan merentasi jalan persekutuan, jalan bandar dan kawasan di bawah pihak berkuasa tempatan. Bagaimanapun, laporan tidak menamakan laluan di Kuala Lumpur atau Selangor yang akan menerima lorong baharu. Ia juga tidak memberikan peruntukan, piawaian reka bentuk atau tarikh pembinaan. Pembaca perlu membezakan seruan dasar nasional daripada keputusan projek yang hanya boleh disahkan selepas kertas dibincangkan dan agensi menerbitkan pelan pelaksanaan.

Penyelarasan data menjadi satu lagi komponen utama. Agensi berkaitan diminta berhenti bekerja secara berasingan dan menggabungkan maklumat ke dalam sebuah platform risikan keselamatan jalan raya nasional. Sumber data yang disebut ialah Polis Diraja Malaysia, Jabatan Pengangkutan Jalan, Jabatan Kerja Raya dan pihak berkuasa tempatan. Setiap institusi melihat bahagian berlainan daripada sistem jalan, lalu penyatuan data dicadangkan untuk menyokong mobiliti yang lebih pintar dan selamat.

Platform bersama berpotensi membantu kerajaan melihat kemalangan, penguatkuasaan, keadaan infrastruktur dan tanggungjawab penyelenggaraan dalam satu kerangka. Namun, laporan tidak menerangkan medan data, tahap akses, perlindungan maklumat atau bila platform akan beroperasi. Ia juga tidak menyatakan bahawa semua pangkalan data sedia ada sudah serasi. Pada peringkat ini, perkara yang disahkan ialah cadangan penyatuan, bukannya sistem siap yang boleh digunakan orang ramai atau pegawai penguat kuasa.

Pengumuman dibuat selepas perasmian Kongres Keselamatan Jalan Raya 2026 di Pusat Pameran dan Perdagangan Antarabangsa Malaysia, Kuala Lumpur. Kongres dua hari anjuran MIROS bersama Transport Expo Asia 2026 dan Conference on Asia Road Safety menghimpunkan pembuat dasar, penyelidik serta pemain industri. Resolusi kongres mahu dibawa ke pelaksanaan seluruh negara melalui pendekatan kerajaan bersama. Walaupun acara itu menyediakan input, sumber tidak menyenaraikan semua resolusi atau mengesahkan setiap cadangan akan diterima Kabinet.

Perkembangan seterusnya yang wajar dipantau ialah kandungan sebenar kertas Kabinet dan keputusan selepas pembentangan. Bagi penunggang, tiga butiran akan menentukan kesannya: jalan mana diberi keutamaan, bila perubahan bermula dan hasil apa yang diukur. Statistik kematian menunjukkan skala masalah, sementara cadangan lorong serta platform data menunjukkan dua laluan tindakan. Sehingga keutamaan dan garis masa diterbitkan, pengguna jalan raya hanya mempunyai hala tuju dasar, bukan janji bahawa satu lokasi tertentu akan dinaik taraf.