Dua kapal ukur baharu mahu percepat peta dasar laut Malaysia hingga 2050

Kelulusan dua kapal ukur tambahan menangani kekangan sebuah kapal bagi seluruh perairan negara, tetapi proses perolehan masih perlu bermula sebelum liputan dasar laut dapat dipercepat.

Malaysia merancang memperoleh dua kapal ukur hidrografi tambahan di bawah Belanjawan 2027 untuk memperluas pemetaan dasar laut dan menambah baik carta nautika. Panglima Tentera Laut Laksamana Tan Sri Zulhelmy Ithnain menjelaskan negara kini hanya mempunyai satu kapal bagi tugas tersebut di seluruh kawasan maritim. Dua kapal Survey Motor Launch atau SML itu telah diluluskan di bawah pelan pusingan kedua Rancangan Malaysia Ke-13, namun proses perolehannya masih belum bermula.

Perbezaan antara kelulusan dengan perolehan penting dalam membaca pengumuman ini. Kelulusan menyediakan asas untuk meneruskan rancangan, tetapi kapal belum dibeli, diserahkan atau digunakan. Sumber tidak menyatakan kos, pembina, spesifikasi teknikal, tarikh tender atau jadual kapal mula berkhidmat. Oleh itu, tiada asas untuk menganggap liputan pemetaan akan bertambah dalam tempoh terdekat hanya kerana dua unit telah dimasukkan dalam rancangan Belanjawan 2027.

SML direka untuk membuat ukuran di perairan pantai cetek yang sukar dicapai kapal lebih besar. Data kedalaman dan bentuk dasar laut yang dikumpulkan digunakan untuk menghasilkan carta nautika bagi pelayaran serta operasi maritim yang lebih selamat. Kapal tambahan dijangka mengurangkan jurang data kedalaman dan topografi. Maklumat tersebut turut menyokong persediaan pertahanan, pembangunan infrastruktur maritim dan pengurusan sumber laut, mengikut fungsi yang dihuraikan Tentera Laut.

Sasaran negara ialah mempercepat kerja dan melengkapkan pemetaan dasar laut menjelang 2050. Tempoh itu jauh lebih panjang daripada sasaran projek antarabangsa Seabed 2030 yang mahu memetakan dasar lautan dunia pada 2030. Kedua-dua sasaran tidak boleh dianggap sama: satu berkaitan liputan Malaysia yang dinyatakan oleh Panglima Tentera Laut, manakala satu lagi ialah usaha global. Sumber tidak memberikan peratus dasar laut Malaysia yang sudah dipetakan mengikut piawaian moden.

Pada skala dunia, 28.7 peratus dasar laut telah dipetakan mengikut piawaian moden setakat April, meninggalkan 71.3 peratus yang memerlukan data lebih lengkap. Angka itu menerangkan jurang global dan bukan kadar kemajuan khusus Malaysia. Data dikemukakan dalam konteks Mesyuarat Pemetaan Lautan Indo-Pasifik Seabed 2030 dan acara Data Sprint 2026, yang menghimpunkan ahli hidrografi, wakil kerajaan, penyelidik serta profesional industri maritim.

Acara tiga hari di Kuala Lumpur itu disertai 250 peserta dari 33 negara dan berlangsung sehingga 22 Oktober. Tujuannya termasuk pertukaran kepakaran, penerokaan kaedah baharu serta pembinaan kerjasama profesional dalam pemetaan laut. Pusat Hidrografi Nasional menjadi tuan rumah dan merupakan agensi peneraju hidrografi Malaysia. Agensi berkenaan telah mewakili negara di Pertubuhan Hidrografi Antarabangsa sejak 1975, memberi konteks institusi kepada tugas pemetaan yang sedang diperluas.

Bagi pengguna pelabuhan, kapal dan infrastruktur pesisir di Malaysia, manfaat paling langsung daripada data hidrografi ialah carta yang lebih tepat untuk navigasi. Namun, artikel sumber tidak menamakan laluan kapal, pelabuhan atau zon pantai yang akan diukur dahulu. Ia juga tidak menyatakan bahawa carta sedia ada tidak selamat digunakan. Pengumuman ini perlu dibaca sebagai usaha menutup jurang data dan meningkatkan keupayaan, bukannya amaran untuk menghentikan operasi maritim semasa.

Perkembangan yang boleh dipantau selepas ini ialah permulaan perolehan, jadual penyerahan kapal dan keutamaan kawasan pemetaan. Tanpa tiga butiran tersebut, sasaran 2050 kekal sebagai hala tuju jangka panjang. Dua SML dirancang untuk menambah kapasiti sebuah kapal sedia ada, terutama di perairan cetek. Ujian sebenar program ialah sejauh mana kapal yang akhirnya diterima menghasilkan data baharu, memperbaharui carta dan menyokong keselamatan serta pengurusan perairan Malaysia.