Derma dan cukai: kelulusan bukan automatik, semak status dan simpan resit

Nama pertubuhan bukan untung pada poster kutipan tidak dengan sendirinya menjadikan sumbangan layak ditolak daripada pendapatan bercukai; status kelulusan dan resit masih perlu diperiksa.

Penderma yang mahu menggunakan sumbangan dalam pengiraan cukai perlu memeriksa lebih daripada nama atau status pertubuhan. Lembaga Hasil Dalam Negeri menjelaskan bahawa pendaftaran sebagai pertubuhan bukan kerajaan atau organisasi bukan untung tidak membawa kelulusan automatik di bawah Subseksyen 44(6) Akta Cukai Pendapatan 1967. Institusi, organisasi dan dana perlu memohon, dinilai dan memperoleh kelulusan Ketua Pengarah LHDN sebelum manfaat cukai berkenaan terpakai.

Penilaian organisasi meliputi objektif, kegiatan sebenar, perlembagaan, tadbir urus dan pematuhan syarat. Bagi aktiviti amal bukan untung, permohonan juga perlu memenuhi peruntukan Subseksyen 44(7). Antara kriteria yang diterangkan ialah objektif organisasi terbuka kepada semua rakyat Malaysia dan tidak terhad kepada kumpulan tertentu. Sekurang-kurangnya 50 peratus ahli lembaga pengarah pula perlu terdiri daripada pihak luar bagi memenuhi keperluan tadbir urus yang dinyatakan.

Kelulusan memberi kesan pada dua pihak, tetapi manfaat mereka tidak sama. Institusi, organisasi atau dana yang diluluskan menikmati pengecualian cukai terhadap pendapatan diterima. Penderma individu atau syarikat pula boleh membuat potongan bagi sumbangan, tertakluk pada syarat dan had. Penjelasan LHDN tidak menyatakan bahawa setiap sumbangan kepada entiti diluluskan boleh dituntut tanpa dokumen, atau bahawa jumlah penuh derma semestinya mengurangkan cukai akhir pada kadar yang sama.

Had potongan penderma ialah 10 peratus daripada pendapatan agregat. LHDN menegaskan ukuran itu bukan pulangan 10 peratus daripada nilai derma dan bukan rebat atau bayaran tunai. Ia menetapkan jumlah yang boleh ditolak daripada pendapatan agregat bagi pengiraan cukai. Perbezaan tersebut penting kerana potongan pendapatan dan rebat cukai berfungsi sebagai perkara berlainan. Sumber tidak menyediakan contoh taksiran individu, maka pembaca perlu mengekalkan had pada wording yang diberikan.

Bentuk sumbangan turut menentukan kelayakan di bawah penerangan ini. Sumbangan mesti dibuat dalam bentuk wang dan disokong oleh resit rasmi. Sumbangan barangan tidak layak untuk potongan tersebut. Oleh sebab itu, nilai barangan yang diserahkan kepada sesuatu pertubuhan tidak boleh dianggap sama dengan derma wang hanya berdasarkan anggaran sendiri. Laporan tidak memperincikan bentuk pindahan wang yang diterima atau rawatan bagi sumbangan campuran, jadi perkara luar skop perlu dirujuk kepada panduan LHDN.

Semakan status boleh dibuat melalui bahagian Semakan Kelulusan Derma pada portal LHDN. Orang ramai dinasihatkan memastikan kelulusan organisasi masih sah dan tidak bergantung semata-mata pada poster atau kenyataan di media sosial. Status boleh berubah kerana LHDN menjalankan audit pematuhan secara berkala. Jika organisasi melanggar syarat atau peraturan, kelulusannya boleh ditarik balik atau ditamatkan, menjadikan tarikh dan kesahan semasa lebih penting daripada dakwaan promosi yang tidak diperiksa.

Resit rasmi perlu memaparkan maklumat kelulusan Subseksyen 44(6) dan disimpan sebagai dokumen sokongan ketika pendapatan tahunan dilaporkan. Langkah ini menghubungkan semakan sebelum menderma dengan bukti selepas pembayaran. Artikel sumber tidak menetapkan tempoh simpanan resit, format fail atau prosedur jika resit hilang. Oleh itu, panduan yang disahkan terhad kepada mendapatkan resit rasmi yang mempunyai maklumat kelulusan dan menyimpannya bagi menyokong tuntutan.

Bagi organisasi yang memohon kelulusan baharu, penggunaan sistem e-Derma pada Portal MyTax diwajibkan mulai 15 Jun. Sistem itu membolehkan dokumen sokongan dihantar tanpa hadir ke pejabat LHDN. Permohonan baharu oleh organisasi yang melantik wakil atau ejen cukai masih boleh dibuat secara manual buat masa ini, sebelum e-Derma diperluas dalam fasa kemudian. Bagi penderma di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, tindakan langsung kekal sama: semak status, derma wang dan simpan resit rasmi.