Data cuaca dan kesihatan perlu digabung untuk kesan risiko sebelum kes meningkat

Hujan, banjir, panas dan jerebu tidak menghasilkan satu risiko kesihatan yang sama; pakar mahu data yang kini berasingan disambungkan supaya amaran dan tindak balas boleh bermula sebelum klinik melihat lonjakan pesakit.

Perubahan cuaca memberi tekanan kesihatan melalui beberapa laluan serentak di Malaysia. Suhu lebih tinggi boleh mempercepat kitaran pembiakan nyamuk Aedes dan meningkatkan penyebaran denggi, manakala hujan lebat serta banjir dikaitkan dengan kematian dan penyakit seperti leptospirosis. Jerebu pula boleh memburukkan asma, sementara haba melampau menambah risiko kepada jantung dan sistem pernafasan. Pakar yang dirujuk The Star menegaskan bahawa kanak-kanak, warga emas dan pekerja luar lebih mudah terjejas oleh strok haba dalam keadaan kelembapan negara yang tinggi.

Pakar perubatan kesihatan awam Datuk Dr Zainal Ariffin Omar mencadangkan pengawasan lebih pintar menggunakan sistem maklumat geografi dan pembelajaran mesin. Tujuannya ialah meramal kawasan panas penyakit seperti leptospirosis dan menyepadukan data iklim dalam pemantauan penyakit berjangkit. Beliau turut mencadangkan tindak balas denggi termasuk larvisid dan pengasapan haba dimulakan dalam tempoh tiga hari selepas sesuatu kes dikesan. Cadangan itu menekankan penggunaan data untuk mencetus tindakan, bukannya menunggu jumlah kes menjadi besar.

Amaran haba juga perlu disertai tindakan yang boleh digunakan oleh kumpulan berisiko. Dr Zainal mencadangkan amaran lebih kukuh, pusat penyejukan dan Pelan Tindakan Haba-Kesihatan kebangsaan. Laporan tidak menyatakan bahawa kemudahan atau pelan tersebut sudah diluluskan. Ia ialah cadangan pakar tentang cara mengurangkan pendedahan ketika suhu ekstrem. Bezanya penting kerana orang ramai belum mempunyai senarai pusat penyejukan atau aturan operasi nasional untuk dirujuk pada masa ini.

Ketahanan hospital dan klinik menjadi bahagian kedua kesiapsiagaan. Kemudahan kesihatan dicadangkan menjalani penilaian sistematik supaya boleh menahan banjir, gelombang haba dan peningkatan pesakit secara mendadak. Bekalan elektrik serta air sokongan diperlukan, ubat dan vaksin perlu dilindungi, dan perkhidmatan mesti kekal berjalan ketika cuaca ekstrem. Keupayaan merawat pesakit bergantung bukan hanya pada kakitangan, tetapi juga bangunan, utiliti dan rantaian bekalan yang terus berfungsi semasa gangguan.

Bekas Presiden Persatuan Perikatan Pengamal Perubatan Malaysia, Dr Raj Kumar Maharajah, mengingatkan bahawa senarai risiko tidak berhenti pada denggi. Leptospirosis, penyakit cirit-birit, kolera, tifoid, hepatitis A, gastroenteritis akut dan keracunan makanan turut memerlukan perhatian. Masalah pernafasan serta penyakit kulit kronik juga boleh menjadi lebih teruk. Beliau mencadangkan kemasukan ke hospital berkaitan haba dipantau dan pesakit berisiko tinggi dikenal pasti untuk rawatan susulan lebih awal.

Satu sistem arahan kesihatan-iklim bersepadu dicadangkan oleh pakar kesihatan awam Universiti Malaya, Dr Victor Hoe. Sistem itu akan menggabungkan maklumat cuaca, alam sekitar, penyakit dan hospital yang sekarang cenderung beroperasi secara berasingan. Beliau melihat saluran telekomunikasi sebagai cara menyampaikan amaran segera, manakala MySejahtera boleh dikembangkan untuk membantu pengguna menilai gejala selepas terdedah kepada haba, jerebu atau air banjir dan mendapatkan rawatan yang sesuai.

Pekerja gig disebut secara khusus kerana penghantar dan pemandu boleh terdedah kepada panas, hujan lebat, banjir serta udara buruk sepanjang tugas. Dr Hoe mencadangkan platform digital memasukkan maklumat cuaca dan kualiti udara, mengurangkan tugasan di kawasan berbahaya, mencadangkan laluan lebih selamat serta menjadualkan rehat dan hidrasi. Sumber tidak menyatakan mana-mana platform sudah melaksanakan ciri tersebut. Ia menerangkan tanggungjawab praktikal yang boleh dipertimbangkan apabila kerja diagihkan melalui aplikasi.

Untuk Kuala Lumpur, Selangor dan Malaysia, inti cadangan pakar ialah menyambungkan amaran kepada keputusan sebenar di lapangan. Ramalan kawasan berisiko perlu sampai kepada pasukan kawalan penyakit, kapasiti hospital perlu dipadankan dengan lonjakan yang dijangka, dan amaran perlu difahami oleh pekerja serta keluarga. Pakar juga menyeru kerajaan, sektor kesihatan, pihak berkuasa tempatan, majikan dan komuniti bekerjasama. Tiada satu sistem baharu diumumkan sebagai telah beroperasi, tetapi komponen yang perlu disepadukan sudah dikenal pasti dengan jelas.