Belanjawan 2027 digesa utamakan saliran, amaran awal dan tanggungjawab pengeluar

Pertubuhan alam sekitar mahu perbelanjaan 2027 beralih daripada membayar kerosakan selepas bencana kepada pencegahan melalui saliran, penyelenggaraan sungai, amaran awal dan penguatkuasaan tempatan.

Peruntukan mencegah kerosakan sebelum bencana berlaku menjadi permintaan utama kumpulan pengguna dan alam sekitar menjelang Belanjawan 2027. Presiden Persatuan Pengguna Air dan Tenaga Malaysia, Saravanan Thambirajah, menyenaraikan naik taraf saliran, penyelenggaraan sungai, tebatan banjir, sistem amaran awal dan kesiapsiagaan komuniti sebagai bidang yang memerlukan dana lebih besar. Kesemua perkara itu ialah cadangan kepada kerajaan, bukan pengesahan bahawa jumlah baharu sudah diluluskan atau projek tertentu telah dipilih.

Hujah yang dibawa ialah pencegahan lebih baik daripada perbelanjaan berulang untuk pemulihan dan pampasan selepas bencana. Dalam konteks bandar, penyelenggaraan saliran serta sungai boleh dilihat bersama sistem amaran dan kemampuan komuniti bertindak lebih awal. Sumber tidak menamakan lokasi, nilai peruntukan atau tarikh projek. Oleh itu, permintaan tersebut menyediakan arah keutamaan bagi Belanjawan, tetapi belum boleh diterjemahkan kepada janji kerja di mana-mana kawasan Kuala Lumpur atau Selangor.

Penguatkuasaan pencemaran menjadi satu lagi lapisan cadangan. Pihak berkuasa tempatan dan agensi penguat kuasa diminta diberi dana, tenaga kerja dan teknologi yang mencukupi untuk mengesan pembuangan haram serta pencemaran alam sekitar. Tambahan sumber itu juga dicadang menyokong tindakan lebih tegas apabila kes dikenal pasti. Cadangan berkenaan tidak menyatakan jenis teknologi atau bilangan petugas, maka keberkesanannya kelak bergantung pada reka bentuk peruntukan dan pelaksanaan yang masih belum diumumkan.

Bagi sisa pembungkusan dan plastik, Saravanan mahu pelaksanaan Tanggungjawab Pengeluar Diperluas dipercepat. Prinsip itu meletakkan lebih banyak tanggungjawab pada pengeluar sepanjang kitar hayat produk serta pembungkusan, termasuk pengumpulan, kitar semula dan pelupusan yang betul. Beliau meminta peralihan daripada mengurus sisa selepas ia terhasil kepada pencegahan, pengasingan dari punca dan akauntabiliti pengeluar. Laporan tidak menyatakan kadar, tarikh wajib atau senarai produk yang akan diliputi.

Sahabat Alam Malaysia turut mengemukakan pendekatan fiskal terhadap pencemaran. Presidennya Meena Raman mahu cukai karbon bagi sektor besi dan keluli diperkenalkan tahun ini dan diperluas kepada pengeluar elektrik serta syarikat petrokimia yang mempunyai pelepasan tinggi. Hasil cukai itu dicadang disalurkan kepada subsidi peralihan tenaga boleh baharu serta kumpulan miskin dan rentan yang terjejas oleh kos tenaga. Ini kekal cadangan pertubuhan; sumber tidak melaporkan kadar cukai atau keputusan Kabinet.

Plastik pula dicadang dikenakan cukai pada peringkat pengeluaran, pembuatan, jualan, penggunaan dan pelupusan sebagai langkah awal mengurangkan penggunaan serta sisa. Meena juga meminta larangan dan penguatkuasaan terhadap produk serta pembungkusan plastik sekali guna yang dianggap bermasalah dan tidak perlu. Skop tepat barangan tidak disenaraikan. Tanpa butiran itu, pengguna dan perniagaan belum boleh menganggap sesuatu produk tertentu akan dilarang atau dikenakan cukai melalui Belanjawan 2027.

Perancangan bandar tahan iklim melengkapkan cadangan pengurusan sisa. Kumpulan berkenaan mahu kerajaan membiayai kaedah berasaskan ekosistem seperti bandar span, melindungi dan menambah ruang hijau serta menanam pokok, bukan hanya bergantung pada struktur tebatan banjir. Saravanan turut meminta pelaburan dalam pokok bandar, inisiatif penyejukan dan infrastruktur tahan iklim. Cuaca melampau dikaitkan dengan penggunaan pendingin hawa lebih tinggi, lalu meningkatkan penggunaan elektrik isi rumah.

Satu lagi permintaan ialah moratorium kelulusan dan pembangunan pusat data sehingga penilaian menyeluruh dibuat terhadap penggunaan air dan tenaga, bersama peraturan bagi penilaian kesan alam sekitar, rundingan awam serta penyertaan masyarakat dalam keputusan lokasi. Bagi penduduk Kuala Lumpur dan Selangor, senarai keseluruhan ini menunjukkan perkara yang mahu dibawa ke Belanjawan: pencegahan banjir, penguatkuasaan PBT, pengurusan pembungkusan, penyejukan bandar dan penelitian projek intensif sumber. Keputusan sebenar hanya boleh dinilai apabila Belanjawan 2027 dibentangkan.