Bekalan air terawat dari Singapura masih diperlukan

Pada Disember 2024, kerajaan mengekalkan pengaturan air dengan Singapura buat sementara kerana Johor masih membeli purata 16 juta gelen air terawat setiap hari.

Bekalan air terawat dari Singapura masih diperlukan untuk memenuhi keperluan Johor, menurut jawapan kerajaan di Dewan Rakyat pada 2 Disember 2024. Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Akmal Nasrullah Mohd Nasir menjawab soalan Hassan Abdul Karim dari Pasir Gudang tentang kajian semula Perjanjian Air Sungai Johor 1962. WilayahKu menerbitkan laporan Metra Syahril pada hari yang sama, dengan menumpukan hubungan antara kadar lama dan kebergantungan bekalan semasa.

Di bawah perjanjian tersebut, Malaysia membenarkan Singapura mengambil sehingga 250 juta gelen air mentah sehari dari Sungai Johor sehingga 2061. Kadar yang dinyatakan ialah tiga sen bagi setiap 1,000 gelen. Angka itu kerap menjadi pusat perbahasan kerana nilainya sangat rendah mengikut ukuran hari ini, tetapi jawapan Akmal menegaskan bahawa sebarang perubahan tidak boleh dinilai daripada harga air mentah sahaja. Pembelian air terawat oleh Johor turut menjadi sebahagian pengaturan dua hala.

Johor dibenarkan membeli sehingga lima juta gelen air terawat sehari pada kadar RM0.50 bagi setiap 1,000 gelen. Menurut rekod Badan Kawal Selia Air Johor yang dipetik Akmal, negeri itu sebenarnya membeli purata 16 juta gelen sehari pada waktu tersebut. Penggunaan itu melebihi kelayakan yang disebut sebanyak 11 juta gelen sehari. Jumlah berkenaan menerangkan mengapa kerajaan menganggap bekalan dari Singapura masih kritikal ketika kapasiti domestik sedang dipertingkatkan.

Akmal menyatakan pembelian melebihi kelayakan menyebabkan kos tambahan sekitar RM180,000 setahun kepada Johor. Pemulihan ini mengekalkan jumlah itu sebagai kenyataan rasmi dalam Hansard, bukan sebagai hasil pengiraan bebas. Kadar RM0.50, purata 16 juta gelen dan lebihan 11 juta gelen yang turut diterbitkan tidak dengan sendirinya menghasilkan angka tahunan tersebut tanpa peraturan bil atau andaian lain. Sumber diperiksa tidak memberikan formula, subsidi, pelarasan atau pecahan yang dapat menyelesaikan perbezaan itu.

Kerajaan memutuskan bahawa semakan kadar air mentah tidak perlu dirundingkan buat masa itu selepas perbincangan dengan Menteri Besar Johor dan kementerian pada Oktober 2024. Akmal berkata pendekatan berhati-hati diperlukan kerana perubahan kadar boleh membawa implikasi kepada kos air terawat serta hubungan Malaysia-Singapura. Keputusan tersebut ialah kedudukan pada tarikh jawapan, bukannya penamatan hak atau larangan kekal terhadap sebarang rundingan pada masa hadapan.

Pada masa sama, Johor mempunyai sasaran mengurangkan kebergantungan kepada bekalan terawat Singapura menjelang 2030. Projek yang disenaraikan termasuk Takungan Air Pinggiran Sungai di Sungai Johor atau Sungai Lebak, pembinaan baraj di Sungai Sedili Besar serta pembangunan atau penaiktarafan Loji Rawatan Air Layang 2 dan Semangar 3. Tujuannya ialah menambah simpanan air mentah dan kapasiti rawatan supaya negeri dapat memenuhi permintaan secara lebih mandiri.

Walau bagaimanapun, Akmal mengingatkan sasaran kebergantungan sifar mungkin tidak dapat direalisasikan sepenuhnya. Pertumbuhan industri seperti pusat data dan semikonduktor disebut sebagai faktor yang meningkatkan permintaan. Kenyataan itu tidak memberikan unjuran penggunaan, kapasiti setiap projek atau jadual siap terperinci. Oleh itu, nama projek dan sasaran 2030 tidak boleh ditukar menjadi dakwaan bahawa semua kerja telah selesai atau Johor pasti menghentikan pembelian pada tahun berkenaan.

Laporan Malay Mail pada hari sama mengesahkan inti pertukaran di Parlimen: tiada rundingan semula buat sementara, kadar serta isipadu perjanjian, purata pembelian Johor dan projek mengurangkan kebergantungan. Rekod rasmi Hansard kekal sumber utama kerana memuatkan jawapan penuh Akmal. Artikel WilayahKu pula memelihara sudut pemberitaan dan masa penerbitan asal. Ketiga-tiganya tidak menyediakan rekod bil terperinci atau keputusan baharu selepas 2 Disember 2024.

Bagi pembaca, isu ini ialah pertemuan antara terma perjanjian, diplomasi dan keselamatan air. Harga air mentah tidak boleh dipisahkan daripada keupayaan Johor menghasilkan air terawat yang mencukupi, sementara kebergantungan operasi tidak menghapuskan keperluan menilai kepentingan negara. Pemulihan sejarah ini berhenti pada kedudukan 2024. Status rundingan, kapasiti loji, jumlah pembelian dan sasaran 2030 perlu disemak melalui Hansard, kerajaan Johor serta kementerian bagi tempoh selepas laporan tersebut.