Bahasa Melayu, Inggeris dan bahasa tambahan perlu diperkasa

Perdana Menteri mahu penguasaan Bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu dipertingkat tanpa mengabaikan Bahasa Inggeris dan peluang mempelajari bahasa tambahan.

Malaysia perlu memperkukuh penguasaan Bahasa Melayu sambil meningkatkan kecekapan Bahasa Inggeris dan memberi ruang murid mempelajari bahasa lain, kata Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim. Beliau menyampaikan pendirian itu pada perhimpunan bulanan Kementerian Pendidikan di Putrajaya. Bahasa Melayu, katanya, mesti terus diangkat sebagai bahasa ilmu dengan mutu penguasaan yang lebih baik.

Penekanan terhadap Bahasa Melayu tidak dibentangkan sebagai alasan untuk melemahkan Bahasa Inggeris. Anwar berkata penguasaan Bahasa Inggeris perlu diperbaiki jika Malaysia mahu meningkatkan kedudukan sebagai negara maju. Bagi sekolah, dua sasaran itu menuntut pengajaran yang menghasilkan kecekapan sebenar, bukan perdebatan yang menganggap peningkatan satu bahasa semestinya mengorbankan bahasa yang lain.

Perdana Menteri turut menyenaraikan bahasa Cina, Tamil, Arab dan Perancis sebagai bahasa tambahan yang patut diberi ruang untuk dipelajari. Kenyataan itu menyebut peluang, bukannya kewajipan semua sekolah menawarkan setiap bahasa. Laporan tidak memperincikan peruntukan guru, jadual kelas, sekolah terlibat atau tarikh perubahan, maka pelaksanaan khusus masih perlu menunggu maklumat kementerian.

Kepentingan bahasa berubah bersama perkembangan ekonomi dunia, jelas Anwar. Beliau mengambil bahasa Cina sebagai contoh: 50 tahun lalu, perbincangan pendidikan bahasa itu sering dilihat sebagai tuntutan kanak-kanak Cina di Malaysia, tetapi kini kedudukan ekonomi China menjadikannya bahasa ekonomi penting di rantau ini. Beliau menyeru keterbukaan terhadap perubahan tersebut.

Pada masa yang sama, pembukaan peluang kepada bahasa lain tidak bertujuan merendahkan Bahasa Melayu. Penjelasan itu penting dalam konteks sekolah pelbagai aliran di Kuala Lumpur dan Selangor, tempat keluarga menggunakan lebih daripada satu bahasa dalam pembelajaran serta pekerjaan. Dasar yang diumumkan perlu diterjemahkan kepada mutu guru dan akses yang saksama sebelum kesannya boleh dinilai.

Bahasa ilmu menuntut lebih daripada penggunaan harian. Kenyataan Perdana Menteri meletakkan mutu penguasaan Bahasa Melayu sebagai sasaran, manakala Bahasa Inggeris dikaitkan dengan kemajuan negara dan bahasa tambahan dengan perubahan ekonomi serantau. Ketiga-tiga fungsi itu berbeza tetapi boleh wujud dalam pendidikan yang sama jika masa pengajaran, tenaga guru dan bahan pembelajaran mencukupi.

Anwar turut menyebut perubahan pesat Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional sepanjang tiga tahun lalu. Walaupun TVET telah diperkenalkan beberapa dekad, beliau melihat tempoh terkini sebagai antara peralihan terpantas dan paling ketara. Hubungannya dengan bahasa ialah keperluan pelajar menguasai komunikasi serta istilah ilmu ketika bergerak ke latihan teknikal dan pasaran kerja.

Ibu bapa dan sekolah belum menerima arahan pelaksanaan baharu melalui ucapan ini sahaja. Perkara seterusnya yang perlu diperhatikan ialah dokumen Kementerian Pendidikan mengenai tawaran bahasa, latihan guru dan penjadualan. Buat masa ini, dasar yang dinyatakan jelas pada prinsip: naikkan mutu Bahasa Melayu, perbaiki Bahasa Inggeris dan sediakan peluang bahasa tambahan tanpa menjejaskan kedudukan bahasa kebangsaan.

Konteks setempat laporan ini ialah sekolah pelbagai aliran di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia memerlukan guru, masa pengajaran dan bahan yang mencukupi untuk melaksanakan pendekatan berbilang bahasa. Penilaian susulan perlu berpandukan tiga fakta yang telah disahkan: bahasa Melayu perlu diangkat sebagai bahasa ilmu; penguasaan Bahasa Inggeris perlu ditingkatkan; dan bahasa Cina, Tamil, Arab dan Perancis disebut. Butiran itu memberi ukuran yang lebih tepat daripada andaian umum, sementara pengumuman atau keputusan rasmi seterusnya akan menentukan perubahan yang benar-benar sampai kepada pengguna, institusi dan komuniti terlibat.