Ayam capai 91–93 peratus sara diri, tetapi makanan ternakan kekal risiko kos terbesar

Pengeluaran tempatan memberi asas yang kukuh kepada bekalan ayam dan telur, tetapi hampir seluruh bahan makanan utama masih perlu dibawa masuk dari luar negara.

Bekalan ayam dan telur Malaysia mempunyai asas pengeluaran tempatan yang besar, tetapi kos di ladang masih bergantung kuat pada pasaran luar negara. MBSB Investment Bank menganggarkan tahap sara diri ayam sekitar 91 hingga 93 peratus. Bagi telur, pengeluaran pula mencapai kira-kira 107 peratus daripada keperluan domestik. Kedua-dua angka itu membantu menerangkan mengapa sektor ini dianggap berdaya tahan dalam jangka sederhana, namun ia tidak bermakna semua input dihasilkan dalam negara atau harga pengguna akan kekal pada satu paras.

Permintaan terhadap ayam dan telur dijangka stabil kerana kedua-duanya merupakan sumber protein asas yang mampu dibeli ramai pengguna. Pada masa sama, makanan ternakan menjadi pendedahan kos terbesar industri. Jagung dan hampas kacang soya bersama-sama membentuk kira-kira 70 peratus kos makanan ayam. Malaysia hampir sepenuhnya bergantung pada import dua bahan tersebut. Akibatnya, pengeluaran tempatan yang tinggi masih boleh menerima tekanan apabila kos bahan mentah dari luar berubah, walaupun permintaan domestik tidak banyak bergerak.

Empat faktor luar disebut sebagai punca turun naik input: harga bijirin dunia, pergerakan kadar tukaran mata wang, kos pengangkutan dan keadaan iklim di negara pengeksport utama. Setiap satunya boleh mengubah kos mendapatkan makanan ternakan sebelum ayam atau telur sampai ke pasaran. Laporan sumber tidak memberikan unjuran harga runcit, kadar tukaran tertentu atau negara pembekal. Oleh itu, analisis ini menunjukkan saluran risiko kepada kos pengeluar, bukannya ramalan bahawa harga ayam atau telur akan naik pada tarikh tertentu.

Saiz dan tahap integrasi syarikat turut mempengaruhi kemampuan menyerap tekanan. Pengeluar bersepadu dinilai lebih bersedia daripada pengusaha kecil kerana mempunyai skala, keupayaan perolehan, strategi lindung nilai dan kawalan lebih luas sepanjang rantaian pengeluaran. Kelebihan itu tidak menghapuskan risiko bahan import, tetapi memberi lebih banyak cara menguruskannya. Sebaliknya, sumber tidak memberikan pecahan jumlah pengeluaran antara syarikat besar dan penternak kecil, maka kesan kepada setiap kumpulan tidak boleh diukur melalui peratusan nasional sahaja.

Pelaburan jangka panjang yang dikenal pasti merangkumi pengeluaran makanan ternakan tempatan, automasi ladang, kapasiti baka dan produk nilai tambah. Dasar Agromakanan Negara 2.0 pula menetapkan sasaran tahap sara diri ayam 140 peratus menjelang 2030. Sasaran melebihi 100 peratus membuka ruang kepada pengeluaran untuk pasaran luar selain memenuhi permintaan dalam negeri. Bidang pelaburan yang disebut termasuk ladang baka, pusat penetasan, kilang makanan, kemudahan pemprosesan dan rantaian sejuk. Sumber tidak menyertakan jadual projek atau jumlah modal bagi setiap bidang.

Campur tangan kerajaan mempunyai pengaruh besar kerana ayam dan telur ialah makanan ruji. MBSB Investment Bank merujuk pengalaman 2022 hingga 2023 apabila harga siling runcit dan subsidi pengeluar digunakan serentak. Susunan itu memisahkan harga jualan domestik daripada kos input yang ditentukan secara global. Rujukan berkenaan menerangkan sensitiviti sektor terhadap dasar, bukan pengumuman bahawa aturan lama akan dihidupkan semula. Laporan semasa tidak mengumumkan harga siling baharu, subsidi baharu atau perubahan harga pada peringkat runcit.

Risiko bekalan boleh muncul secara beransur-ansur apabila kos meningkat lebih cepat daripada harga jualan. Pengusaha kecil mungkin mengurangkan penempatan anak ayam, menangguhkan pengembangan atau keluar daripada industri. Kesan keputusan itu tidak terus diganti kerana pembiakan, penetasan dan penternakan memerlukan masa. Pemerhatian ini menerangkan mengapa pengeluaran tidak boleh dinaikkan serta-merta apabila bekalan mula mengetat. Ia juga tidak membuktikan bahawa kekurangan sedang berlaku sekarang; laporan menggambarkannya sebagai risiko sekiranya margin pengeluar terus tertekan.

Bagi isi rumah di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, bacaan paling tepat ialah industri mempunyai permintaan kukuh dan kapasiti tempatan yang besar, tetapi masih membawa pendedahan import pada bahagian kos yang utama. Tahap sara diri ayam 91 hingga 93 peratus serta telur 107 peratus ialah ukuran bekalan, bukan ukuran kemampuan setiap keluarga membeli produk tersebut. Perkembangan yang patut dipantau ialah usaha menghasilkan makanan ternakan tempatan, pelaburan dalam rantaian pengeluaran dan kemajuan menuju sasaran 140 peratus pada 2030, bersama apa-apa perubahan dasar rasmi.