Awan AI berdaulat dibina untuk lindungi maklumat terperingkat

Kerajaan mahu maklumat terperingkat kekal di bawah kawalan yang tidak terdedah kepada undang-undang asing, lalu membangunkan awan AI berdaulat yang akan diuruskan dalam negara.

Malaysia sedang membangunkan awan kecerdasan buatan berdaulat untuk menyimpan maklumat terperingkat kerajaan di bawah kawalan yang lebih selamat. Menteri Komunikasi, Datuk Seri Fahmi Fadzil, berkata langkah itu bertujuan menjaga kedaulatan digital negara, khususnya bagi dokumen rasmi dan maklumat sensitif. Pengumuman tersebut mengesahkan inisiatif sedang dilaksanakan, tetapi belum menyatakan bahawa semua sistem kerajaan sudah dipindahkan atau awan baharu telah beroperasi sepenuhnya.

Sebab utama yang diberikan ialah hubungan antara perkhidmatan awan awam dengan dasar serta undang-undang negara asing. Kerajaan bimbang sebahagian aturan luar boleh menjadikan penyimpanan maklumat terperingkat kurang selamat. Awan berdaulat dipilih untuk mengurangkan pendedahan tersebut dan mengekalkan kawalan negara terhadap data penting. Sumber tidak menamakan penyedia awan tertentu, negara yang dimaksudkan atau kejadian kebocoran yang mencetuskan keputusan itu, maka penjelasan perlu kekal pada risiko dasar yang dinyatakan.

Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia bersama Kementerian Komunikasi akan menguruskan inisiatif berkenaan. Pembahagian tanggungjawab teknikal, pihak yang membina pusat data dan model perolehan tidak dihuraikan dalam laporan. Lokasi pelayan, piawaian penyulitan, kawalan akses dan jadual pemindahan maklumat juga belum diumumkan. Ini bermakna orang ramai sudah mengetahui tujuan serta agensi pengurus, tetapi belum mempunyai spesifikasi untuk menilai pelaksanaan atau kos awan itu secara terperinci.

Istilah awan AI menunjukkan kemudahan tersebut berkaitan keupayaan kecerdasan buatan, namun sumber memberi penekanan paling jelas kepada keselamatan maklumat terperingkat. Ia tidak menyatakan bahawa setiap dokumen kerajaan akan digunakan untuk melatih model AI atau semua perkhidmatan awam akan diproses secara automatik. Perbezaan ini penting kerana infrastruktur pengkomputeran, penyimpanan data dan penggunaan data bagi model ialah keputusan yang berasingan. Butiran penggunaan AI masih perlu datang melalui penerangan rasmi kemudian.

Pengumuman awan berdaulat dibuat bersama penjelasan tentang keperluan Internet yang lebih luas, pantas, mampu dibayar dan selamat. Ekonomi digital dianggarkan menyumbang lebih 25.5 peratus kepada keluaran dalam negara kasar. Nilai itu menerangkan kepentingan rangkaian digital kepada ekonomi negara, tetapi laporan tidak memecahkan sumbangan mengikut perkhidmatan awan, perdagangan dalam talian atau industri lain. Awan kerajaan dan akses Internet pengguna ialah dua komponen berlainan dalam agenda digital yang sama.

Fasa pertama Pelan Jalinan Digital Negara, atau JENDELA, dilaporkan membantu mengecilkan jurang akses antara bandar dengan luar bandar. Cabaran masih berlaku apabila pengguna meninggalkan kawasan kampung dan kehilangan isyarat di laluan seterusnya. Kerajaan memperuntukkan RM5 bilion di bawah Belanjawan 2027 untuk memperluas liputan Internet berkualiti, terutama di kawasan luar bandar dan pedalaman. Sumber tidak memberikan senarai tapak, tarikh menara baharu atau sasaran liputan mengikut negeri.

Kesalinghubungan yang lebih baik disebut sebagai sokongan kepada peniaga dalam talian, pelajar yang mengikuti pembelajaran digital dan orang ramai yang memohon perkhidmatan kerajaan melalui Internet. Teknologi 5G juga boleh digunakan dalam pertanian melalui Internet Benda dan robotik. Contoh itu menerangkan potensi penggunaan rangkaian, bukan jaminan setiap pengguna atau ladang akan menerima peranti, latihan atau liputan pada jadual yang sama. Nilai praktikal bergantung pada peluasan rangkaian sebenar di lokasi masing-masing.

Bagi Kuala Lumpur dan Selangor, banyak urusan kerajaan serta aktiviti ekonomi digital bergantung pada pusat rangkaian dan perkhidmatan dalam talian, tetapi sumber tidak mengumumkan perubahan segera pada aplikasi pengguna. Perkara yang perlu diperhatikan selepas ini ialah tarikh operasi awan berdaulat, skop maklumat yang dipindahkan, aturan keselamatan dan laporan kemajuan JENDELA. Setakat pengumuman ini, keputusan dasarnya jelas: maklumat terperingkat mahu diletakkan dalam infrastruktur berdaulat, sementara capaian awam diperluas melalui peruntukan rangkaian yang berasingan.