Angkatan Siber dirancang sebagai perkhidmatan keempat ATM menjelang 2030

ATM sedang membina pasukan perintis untuk menyusun organisasi dan keupayaan sebuah perkhidmatan tentera baharu yang memberi tumpuan kepada ruang siber serta domain elektromagnet.

Angkatan Tentera Malaysia menetapkan 2030 sebagai sasaran untuk mewujudkan Angkatan Siber, yang akan menyertai struktur pertahanan sebagai perkhidmatan keempat. Panglima Angkatan Tentera Jeneral Tan Sri Malek Razak Sulaiman menjelaskan bahawa ruang siber dan domain elektromagnet kini menjadi medan persaingan serta peperangan di peringkat global. Rancangan itu meletakkan ancaman digital bersama peperangan konvensional dalam pertimbangan pembangunan pertahanan negara, tetapi laporan sumber belum memperincikan saiz akhir pasukan atau peruntukan yang akan digunakan.

Kerja persediaan dipusatkan pada sebuah Pasukan Nukleus Angkatan Siber yang sudah dibentuk. Tugasnya merangkumi perancangan, penyelarasan, persediaan transformasi organisasi dan pembangunan keupayaan sebelum perkhidmatan baharu diwujudkan secara rasmi. Pasukan perintis itu perlu menerjemahkan arahan kementerian kepada bentuk organisasi yang boleh beroperasi menjelang tarikh sasaran. Oleh sebab itu, pengumuman semasa lebih merupakan pembinaan asas dan bukannya pengisytiharan bahawa Angkatan Siber sudah menjadi perkhidmatan penuh ATM.

Pelancaran Pasukan Nukleus dijadualkan disempurnakan Menteri Pertahanan sempena Karnival Hari ATM 2026 di Pangkalan Tentera Laut Diraja Malaysia di Lumut, Perak pada 19 September. Tarikh dan lokasi ini menjadi langkah awam terdekat dalam jadual penubuhan tersebut. Malek Razak berkata ATM turut meneliti model negara lain yang telah memasukkan domain siber ke dalam struktur perkhidmatan mereka. Kajian itu digunakan untuk meneroka bentuk yang sesuai dengan garis panduan kementerian dan keperluan pertahanan Malaysia.

Pembangunan Angkatan Siber tidak hanya melibatkan sebuah nama atau lapisan pentadbiran baharu. ATM sedang membina kepakaran dalam Aktiviti Siber dan Elektromagnet, yang dirujuk sebagai CEMA. Bidang yang disebut dalam laporan merangkumi keupayaan siber, peperangan elektronik dan operasi pengurusan spektrum. Ketiga-tiganya berkait dengan cara pasukan tentera menggunakan, melindungi dan mengurus ruang digital serta frekuensi elektromagnet ketika menjalankan operasi, walaupun butiran teknikal keupayaan itu tidak didedahkan.

Sebahagian keupayaan tersebut sudah digunakan secara praktikal dalam Eksesais Camar Kilat Siri 2/26 untuk menghasilkan kesan operasi. Laporan tidak menyenaraikan senario, sistem atau hasil khusus latihan itu, maka ia tidak boleh dianggap sebagai bukti bahawa keseluruhan angkatan baharu telah siap. Sebaliknya, latihan tersebut menunjukkan elemen siber, peperangan elektronik dan pengurusan spektrum sedang dimasukkan ke dalam pembangunan operasi sedia ada sementara struktur perkhidmatan keempat dirancang.

Pelaburan modal insan juga telah bermula. Setakat Julai, 60 pegawai dan 17 anggota lain-lain pangkat Tentera Udara Diraja Malaysia telah mengikuti kursus berkaitan CEMA. Jumlah 77 orang itu memberi gambaran tentang latihan awal yang dinyatakan secara terbuka, bukan jumlah keseluruhan tenaga kerja Angkatan Siber pada masa hadapan. Laporan sumber juga tidak menyatakan tempoh kursus, tahap kelayakan peserta atau sama ada latihan serupa telah dijalankan dalam cabang ATM yang lain.

Menteri Pertahanan Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin sebelum ini menyatakan kementerian sedang merangka pelan Angkatan Siber untuk menghadapi ancaman peperangan moden dan kognitif. Asas yang diberikan ialah ancaman masa kini tidak lagi terbatas pada pertempuran fizikal. Penguasaan ruang siber dan persepsi awam turut menjadi sebahagian cabaran keselamatan. Perancangan sehingga 2030 dengan itu melibatkan penyesuaian organisasi, pembangunan kepakaran dan penggunaan operasi, bukan semata-mata pemerolehan peralatan digital.

Bagi rakyat Malaysia, pengumuman ini penting kerana ia menerangkan hala tuju rasmi pertahanan negara apabila operasi kerajaan, komunikasi dan persepsi boleh menjadi sasaran dalam konflik moden. Namun, perkara yang telah disahkan setakat ini terhad kepada sasaran 2030, peranan Pasukan Nukleus, pelancaran pada 19 September, bidang CEMA dan latihan 77 warga TUDM. Penilaian tentang kos, pengambilan anggota, kuasa operasi atau hubungan dengan agensi siber awam perlu menunggu butiran lanjut daripada Kementerian Pertahanan dan ATM.