Akta jalan raya baharu berkuat kuasa, had kompaun RM500 hanya pada 2029

Dua garis masa berbeza mengiringi pindaan undang-undang jalan raya: kesalahan dan urusan digital baharu bermula sekarang, tetapi had maksimum kompaun lebih tinggi ditangguhkan sehingga 2029.

Akta Pengangkutan Jalan (Pindaan) 2026 mula berkuat kuasa pada 16 Oktober dengan 42 fasal yang mengubah Akta Pengangkutan Jalan 1987. Kementerian Pengangkutan menerangkan pindaan itu melalui tiga tujuan utama: meningkatkan keselamatan jalan raya, menguatkan penguatkuasaan dan memodenkan penyampaian perkhidmatan Jabatan Pengangkutan Jalan. Bagi pengguna biasa, perkara paling penting ialah membezakan peruntukan yang berkuat kuasa sekarang daripada perubahan kompaun yang mempunyai tarikh kemudian.

Seksyen 42A mewujudkan kesalahan khusus bagi perlumbaan atau ujian kelajuan di jalan awam. Peruntukan itu membolehkan tindakan penguatkuasaan dibuat tanpa perlu menunggu kemalangan, kecederaan atau kehilangan nyawa berlaku. Bagi sabitan pertama, hukumannya ialah denda antara RM2,000 hingga RM10,000, penjara sehingga dua tahun, atau kedua-duanya. Ini ialah julat hukuman mahkamah yang dilaporkan, bukan kadar kompaun biasa yang dikenakan secara automatik.

Sabitan kedua atau seterusnya membawa julat lebih tinggi. Pesalah boleh didenda antara RM5,000 hingga RM20,000, dipenjarakan sehingga lima tahun, atau menerima kedua-dua hukuman. Sumber tidak menerangkan bagaimana mahkamah akan menentukan hukuman dalam setiap kes. Fakta yang disahkan ialah perbezaan antara sabitan pertama dengan kesalahan berulang serta kewujudan kesalahan khusus, bukannya satu hukuman tetap untuk semua keadaan.

Satu lagi peruntukan baharu, Seksyen 110B, menyasarkan kegiatan ‘tonto’ yang menghalang atau mengganggu operasi penguatkuasaan. Contoh yang diberi kementerian ialah mengekori kenderaan penguat kuasa dan menyalurkan maklumat mengenai operasi. Sabitan boleh membawa denda RM10,000 hingga RM50,000, penjara antara satu hingga lima tahun, atau kedua-duanya. Kesalahan itu turut dikategorikan sebagai kesalahan boleh tangkap di bawah pindaan berkenaan.

Tanggungjawab pemilik berdaftar juga diperkuat bagi kesalahan yang dikesan kamera penguatkuasaan, termasuk sistem automatik. Kementerian menyatakan langkah itu bertujuan menutup kelompongan undang-undang yang boleh membolehkan pihak tertentu mengelakkan tanggungjawab bagi kesalahan menggunakan kenderaan mereka. Laporan tidak menghuraikan proses notis, pembuktian pemandu atau rayuan. Pemilik perlu menunggu prosedur khusus dan tidak membuat andaian bahawa setiap notis kamera menghasilkan keputusan yang sama.

Bahagian pemodenan perkhidmatan menyediakan asas undang-undang lebih kukuh untuk lesen elektronik, dokumen, rekod dan notis. Pindaan itu juga membuka laluan kepada laporan kemalangan secara digital mengikut prosedur yang akan ditetapkan. Selain urusan dokumen, peraturan keselamatan bagi kenderaan elektrik, kenderaan diubah suai, komponen kenderaan dan kenderaan mikromobiliti turut diperkukuh. Sumber tidak menyatakan bahawa semua fungsi digital tersebut tersedia serta-merta dalam satu aplikasi pada hari pertama.

Kenaikan had maksimum kompaun daripada RM300 kepada RM500 mempunyai tarikh kuat kuasa berasingan, iaitu 1 Januari 2029. Tempoh peralihan itu diberikan kepada pengguna jalan raya. Kementerian menegaskan had baharu tidak bermakna semua kesalahan trafik akan menerima kompaun RM500. Jumlah yang ditawarkan masih bergantung pada jenis kesalahan dan kaedah yang ditetapkan di bawah Akta 333, maka angka maksimum tidak boleh dibaca sebagai kadar rata.

Di Kuala Lumpur dan Selangor, pindaan ini berkaitan terus dengan pemanduan di jalan awam, pemilikan kenderaan dan urusan JPJ yang semakin menggunakan dokumen elektronik. Pembaca perlu menyimpan dua tarikh: 16 Oktober 2026 untuk permulaan akta pindaan dan 1 Januari 2029 untuk had maksimum kompaun baharu. Hukuman perlumbaan jalanan serta gangguan terhadap penguatkuasaan pula mempunyai julat khusus yang berbeza daripada kompaun trafik biasa. Tempoh peralihan itu memberi masa kepada pengguna sebelum had maksimum baharu digunakan, sedangkan peruntukan lain sudah berjalan lebih awal.