Akta Jenayah Siber disasar berkuat kuasa pada awal 2027

Malaysia menyasarkan awal tahun depan untuk menguatkuasakan undang-undang jenayah siber, tetapi pengumuman Parlimen belum memberikan tarikh tepat atau senarai penalti baharu kepada pengguna.

Akta Jenayah Siber dijangka dikuatkuasakan pada awal 2027, menurut jawapan bertulis Kementerian Dalam Negeri bertarikh 12 Oktober. Rang undang-undang berkenaan telah diluluskan Parlimen pada Julai 2025. Jangkaan awal 2027 memberi tempoh umum, tetapi sumber tidak menamakan hari kuat kuasa, aturan peralihan atau agensi utama yang akan menyelaras setiap jenis kes. Orang ramai belum boleh menganggap semua peruntukan baharu sudah digunakan hanya kerana Parlimen meluluskan rang undang-undang pada tahun lalu.

Kerangka sedia ada telah diperkukuh melalui pindaan Kanun Keseksaan yang memasukkan Seksyen 424A, 424B, 424C(1) dan 424C(2). Kementerian menyenaraikan nombor peruntukan tersebut sebagai sebahagian tindak balas undang-undang terhadap kesalahan dalam talian. Laporan yang diperiksa tidak menerangkan unsur setiap kesalahan, tahap bukti atau hukuman yang terkandung dalam seksyen berkenaan. Oleh itu, pembaca tidak patut meneka bahawa semua mesej mencurigakan atau pertikaian transaksi memenuhi kesalahan khusus tanpa penilaian pihak berkuasa.

Seksyen 116D Kanun Tatacara Jenayah turut disebut dalam jawapan kementerian. Kedudukannya bersama pindaan Kanun Keseksaan menunjukkan perubahan melibatkan bukan sahaja definisi kesalahan, tetapi juga kerangka tatacara yang digunakan dalam siasatan atau proses jenayah. Namun, sumber tidak menghuraikan kuasa, syarat atau langkah yang diwujudkan oleh seksyen tersebut. Butiran undang-undang perlu dirujuk pada teks rasmi dan tidak boleh dibina daripada nombor seksyen sahaja.

Tindakan terhadap kesalahan dalam talian juga disokong oleh peruntukan berkaitan di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia. Kementerian menyebut undang-undang itu sebagai satu lagi alat penguatkuasaan yang tersedia, tetapi tidak memberikan angka siasatan, pertuduhan atau sabitan. Tiada penjelasan diberikan tentang keadaan yang menentukan akta mana digunakan bagi sesuatu laporan. Bagi pengguna, kewujudan beberapa undang-undang bermakna tindak balas boleh melibatkan peruntukan berlainan mengikut fakta kes, bukan satu hukuman seragam untuk semua bentuk jenayah digital.

Akta Keselamatan Dalam Talian pula diperkenalkan untuk menambah keselamatan digital dan melindungi pengguna daripada kandungan dalam talian yang berbahaya. Peranan itu berkait dengan keselamatan ruang digital, sementara Akta Jenayah Siber disebut sebagai pengukuhan pengawasan terhadap kesalahan siber. Sumber tidak menerangkan pertindihan, sempadan kuasa atau proses aduan bagi kedua-duanya. Pengguna perlu membezakan nama undang-undang daripada saluran bantuan sebenar dan menunggu panduan rasmi tentang tindakan yang sesuai bagi setiap masalah.

Jawapan kementerian dibuat selepas pertanyaan sama ada undang-undang lama akan dikemas kini dan hukuman lebih berat, termasuk sebatan, diperkenalkan terhadap penipu. Laporan tidak menyatakan kerajaan bersetuju dengan cadangan sebatan atau mengumumkan penalti baharu tertentu. Respons yang diberikan menumpukan perubahan undang-undang yang telah dibuat serta sasaran penguatkuasaan Akta Jenayah Siber. Membezakan soalan daripada jawapan mengelakkan cadangan seorang ahli Parlimen disalah lapor sebagai keputusan kerajaan atau kandungan akta.

Bagi pengguna digital di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, pengumuman ini belum mengubah langkah asas apabila berdepan cubaan penipuan atau akaun mencurigakan. Ia juga tidak menyediakan talian baharu, tempoh pemulangan wang atau jaminan pampasan. Nilai praktikal berita ini ialah garis masa umum bahawa satu lagi lapisan undang-undang dijangka bermula pada awal 2027, sementara pindaan Kanun Keseksaan, Kanun Tatacara Jenayah dan peruntukan komunikasi sudah menjadi sebahagian kerangka semasa.

Perkara yang perlu diperhatikan seterusnya ialah tarikh pewartaan atau permulaan, penerangan kesalahan, kuasa agensi dan panduan pelaksanaan. Tanpa butiran itu, kesan terhadap siasatan, pendakwaan dan hak pengguna tidak boleh dihitung dengan tepat. Setakat jawapan bertulis tersebut, fakta yang disahkan ialah rang undang-undang diluluskan pada Julai 2025, kerajaan menjangka penguatkuasaan pada awal 2027 dan beberapa undang-undang lain sudah menyokong tindakan terhadap kesalahan digital. Hukuman khusus yang ditanya di Parlimen tidak diumumkan sebagai keputusan.