88 PBT diiktiraf bandar pintar, perkhidmatan harian jadi ukuran seterusnya

Pengiktirafan bandar pintar kini meliputi 88 pihak berkuasa tempatan, namun nilai program itu kepada penduduk bergantung pada perubahan sebenar dalam urusan harian dan pengurusan bandar.

Sebanyak 88 pihak berkuasa tempatan di Malaysia telah menerima pengiktirafan melalui Penarafan Bandar Pintar Malaysia sejak program itu diperkenalkan pada 2023. Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan mengaitkan pencapaian tersebut dengan penggunaan teknologi dan inovasi untuk memperbaiki kecekapan perkhidmatan, kemampanan bandar serta kesejahteraan awam. Angka 88 menunjukkan keluasan penyertaan, tetapi laporan yang diperiksa tidak menyenaraikan nama semua PBT atau kedudukan setiap bandar.

Bagi 2026, sebanyak 28 PBT diluluskan untuk menerima pengiktirafan baharu. Penilaian dibuat berdasarkan MS ISO 37122:2019, iaitu piawaian Sustainable Cities and Communities – Indicators for Smart Cities. Penggunaan indikator memberi struktur kepada penarafan dan membolehkan tahap kemajuan dibezakan. Namun, sumber tidak menerbitkan skor, indikator yang dipenuhi atau aspek yang masih lemah bagi setiap PBT, maka orang ramai belum dapat membuat perbandingan terperinci antara kawasan.

Pecahan tahap menunjukkan satu PBT mencapai Tahap 3, yang disebut sebagai Bandar Pintar Terkemuka. Sembilan lagi mendapat Tahap 2 atau Bandar Pintar Membangun, manakala 18 berada pada Tahap 1 sebagai Penerima Awal Bandar Pintar. Perbezaan ini penting kerana semua pengiktirafan tidak membawa tahap kematangan yang sama. Sebuah PBT pada peringkat penerima awal tidak wajar digambarkan seolah-olah sudah mencapai kemampuan setara dengan bandar pada tahap terkemuka.

Keputusan itu disahkan dalam mesyuarat Majlis Bandar Pintar Negara 2026 yang dipengerusikan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan, Nga Kor Ming, pada 27 Oktober. Penyampaian anugerah dijadualkan pada 4 November sempena sambutan Hari Perancangan Bandar Sedunia 2026. Lokasinya ialah Auditorium Dewan Sivik Majlis Bandaraya Petaling Jaya. Majlis itu akan mengumumkan pengiktirafan, tetapi sumber belum menyatakan senarai penerima sebelum acara berlangsung.

Penarafan juga diperluas kepada pembangunan swasta melalui Penarafan Perbandaran Pintar sejak 2025. Tahun ini, 12 permohonan diterima daripada pemaju dan lapan perbandaran memenuhi kriteria yang ditetapkan. Daripada lapan itu, satu memperoleh Platinum, empat mendapat Emas dan tiga menerima Perak. Langkah ini mengakui bahawa kemudahan serta perkhidmatan kawasan perumahan bukan hanya bergantung pada PBT, walaupun sumber tidak menamakan projek atau pemaju yang terlibat.

KPKT menerangkan bandar pintar sebagai penggunaan teknologi untuk memudahkan urusan harian, meningkatkan kecekapan perkhidmatan dan menghasilkan persekitaran yang lebih selamat, mampan serta selesa. Penekanan itu membezakan hasil kepada penduduk daripada sekadar pemasangan peralatan digital. Dalam amalan, penilaian yang berguna perlu menunjukkan sama ada proses perkhidmatan berubah mengikut indikator rasmi. Laporan ini tidak memberikan data masa respons, aduan, kos atau tahap kepuasan penduduk.

Kerjasama yang disebut melibatkan kerajaan Persekutuan, kerajaan negeri, PBT dan sektor swasta. KPKT mahu penarafan menjadi alat untuk meningkatkan kemampuan pentadbiran, memperkukuh tadbir urus dan menggalakkan penambahbaikan berterusan. Sasaran lebih besar ialah aspirasi Malaysia menjadi Negara Pintar menjelang 2040. Tarikh itu memberikan arah jangka panjang, manakala 28 pengiktirafan baharu ialah ukuran semasa yang masih perlu diterjemahkan kepada hasil perkhidmatan yang boleh disemak.

Bagi penduduk Kuala Lumpur, Selangor dan bandar lain, langkah seterusnya ialah melihat nama penerima pada 4 November serta bukti di sebalik tahap masing-masing. Majlis di Petaling Jaya menjadikan pengiktirafan itu dekat dengan pembaca Lembah Klang, tetapi gelaran sahaja tidak menerangkan perubahan di kawasan kediaman mereka. Senarai indikator, skor PBT dan hasil perkhidmatan akan membolehkan orang ramai menilai sama ada kemajuan digital benar-benar memudahkan urusan bandar dan memperbaiki pengurusan kemudahan.