28 stesen seismik pantau gempa Sabah, maklumat disasar dalam enam minit

Rangkaian pemantauan Sabah boleh mengesan dan menganalisis gempa dengan cepat selepas kejadian, tetapi penambahan sensor tidak menjadikannya alat ramalan sebelum gegaran berlaku.

Jabatan Meteorologi Malaysia memantau aktiviti gempa bumi di Sabah sepanjang masa melalui 28 stesen seismik. Rangkaian itu membolehkan kejadian dikesan dan dianalisis dengan cepat selepas isyarat direkodkan. Ketua Pengarah MetMalaysia Dr Mohd Hisham Mohd Anip memaklumkan bahawa maklumat gempa akan disebarkan dalam tempoh enam minit selepas pengesanan, tertakluk pada ketersediaan data. Sasaran masa tersebut menerangkan kelajuan pemprosesan dan penyampaian maklumat, bukannya tempoh amaran sebelum sesuatu gempa bermula.

Penjelasan itu menyusuli gempa lemah bermagnitud 3.3 di Kuamut, Kinabatangan pada 5.32 pagi, 26 September. Lima stesen yang dinamakan paling hampir dengan pusat gempa ialah Sapulut pada jarak 57.23 kilometer, Keningau 66.51 kilometer, Sandakan atau Telupid 74.36 kilometer, Matupang 76.67 kilometer dan Tenom 93.32 kilometer. Jarak ini menunjukkan titik rangkaian yang digunakan berhampiran kejadian; sumber tidak menyatakan kerosakan, kecederaan atau arahan pemindahan akibat gegaran lemah tersebut.

MetMalaysia menegaskan batas teknologi semasa: masa, lokasi dan magnitud gempa belum boleh diramal. Stesen seismik merekodkan isyarat selepas kejadian, kemudian membantu menentukan kedudukan serta kekuatannya berdasarkan data yang diterima. Perbezaan ini penting kerana perkataan pemantauan kadangkala disalah anggap sebagai keupayaan mengetahui kejadian lebih awal. Kenyataan rasmi tidak menawarkan tarikh ramalan atau tahap kebarangkalian bagi gempa seterusnya di Sabah.

Menambah stesen atau sensor pada sesuatu kawasan boleh memperkukuh liputan tempatan dan keupayaan menganalisis isyarat. Ia mungkin menyediakan lebih banyak data berhampiran pusat sesuatu kejadian, tetapi tidak menukar sistem kepada alat ramalan. Mohd Hisham menjelaskan bahawa lebih banyak peralatan tidak bermaksud gempa dapat dijangka lebih awal. Oleh itu, ukuran rangkaian ialah keupayaan mengesan, menentukan magnitud dan menyebarkan maklumat, bukan janji mencegah atau memberi notis sebelum tanah mula bergegar.

Penilaian tsunami menggunakan maklumat berkaitan magnitud gempa dan data pemantauan lain. Jika terdapat potensi ancaman, MetMalaysia akan mengeluarkan maklumat serta amaran yang berkenaan. Kenyataan ini tidak menyebut bahawa gempa Kuamut mencetuskan ancaman tsunami. Orang ramai perlu menunggu penilaian rasmi bagi setiap kejadian, bukannya menganggap semua gempa membawa risiko yang sama. Magnitud yang dilaporkan dan keputusan penilaian ancaman ialah dua maklumat berlainan yang diterbitkan berdasarkan data sebenar.

Saluran rasmi menjadi penting dalam beberapa minit selepas pengesanan kerana nombor yang belum disahkan mudah beredar tanpa konteks. MetMalaysia meminta orang ramai mendapatkan maklumat gempa dan tsunami hanya melalui salurannya. Laporan Malay Mail tidak menyenaraikan satu pautan atau nombor telefon tertentu, maka artikel ini tidak menambah saluran yang tidak disebut sumber. Maklumat yang patut dicari ialah masa, lokasi, magnitud dan apa-apa penilaian tsunami atau arahan agensi, bukannya ramalan daripada akaun tidak rasmi.

Walaupun kejadian terkini berlaku di Sabah, penerangan tentang fungsi stesen seismik berguna kepada pembaca di seluruh Malaysia, termasuk Kuala Lumpur dan Selangor. Ia menetapkan jangkaan yang tepat apabila laporan gempa muncul: angka biasanya terhasil selepas sistem mengesan kejadian, dan masa enam minit masih bergantung pada data. Penduduk di luar Sabah tidak diberikan arahan baharu melalui kenyataan ini. Fokusnya ialah cara rangkaian negeri beroperasi serta had saintifik dalam meramal gempa.

Perkembangan seterusnya akan datang daripada pemantauan berterusan dan maklumat rasmi jika aktiviti baharu dikesan. Setakat laporan 27 September, fakta yang disahkan ialah 28 stesen, sasaran penyampaian enam minit, lokasi lima stesen berhampiran pusat gempa dan kejadian magnitud 3.3 di Kuamut. Tiada teknologi ramalan diumumkan. Membaca maklumat ini mengikut urutannya membantu orang ramai bertindak berdasarkan kejadian yang benar-benar dikesan dan mengelakkan tuntutan palsu bahawa sensor tambahan boleh menjanjikan ramalan awal.