28 hospital utama catat masa menunggu katil bawah lapan jam, KKM tambah laluan rawatan

Data terbaharu menunjukkan lebih banyak hospital utama memendekkan purata masa pesakit menunggu katil, tetapi ukuran nasional itu perlu dibezakan daripada pengalaman sebenar di jabatan kecemasan tertentu.

Sebanyak 28 daripada 39 hospital Jenis 1 dan Jenis 2 di Malaysia merekodkan purata masa menunggu kurang lapan jam bagi pesakit yang perlu dimasukkan ke wad dari Jabatan Kecemasan setakat Jun 2026. Kumpulan ini merangkumi hospital negeri dan hospital pakar utama yang menerima jumlah pesakit kecemasan serta rujukan daerah yang tinggi. Menteri Kesihatan, Datuk Seri Dr Dzulkefly Ahmad, membentangkan angka itu di Dewan Rakyat pada 27 Oktober ketika menjawab soalan mengenai kesesakan dan kelewatan mendapatkan katil.

Bahagian hospital utama yang berada di bawah tanda lapan jam ialah 71.8 peratus. Pada 2025, hanya 55.26 peratus hospital dalam kumpulan sama merekodkan purata kurang 480 minit. Perbandingan itu menunjukkan lebih banyak institusi mencapai ukuran berkenaan, tetapi tidak menerangkan julat masa bagi 11 hospital yang masih melebihi lapan jam. Ia juga tidak memberikan pecahan untuk setiap hospital, hari atau syif, maka pembaca tidak boleh menganggap keadaan seragam di seluruh negara.

Gambaran bagi hospital Jenis 3 dan Jenis 4 pula menggunakan ukuran yang lebih pendek. Sebanyak 94 daripada 103 hospital dalam dua kategori itu, atau 91.3 peratus, mempunyai purata masa menunggu katil di bawah empat jam. Kumpulan tersebut terdiri daripada hospital pakar kecil dan hospital tanpa pakar. Perbezaan fungsi, jumlah rujukan dan kerumitan kes bermakna angka empat jam di hospital lebih kecil tidak boleh dibandingkan terus dengan pengalaman hospital negeri atau pusat pakar utama.

Satu kaedah jangka pendek ialah Hospital Services Outsourcing Program atau HSOP. Sejak 2024, program itu menyediakan 14 perkhidmatan yang disumberluarkan, termasuk nefrologi dan kardiologi, kepada lebih 50,000 pesakit di 75 hospital Kementerian Kesihatan. Penyumberluaran memberi laluan rawatan tambahan untuk kes tertentu, namun sumber yang diperiksa tidak menyatakan jumlah perbelanjaan, tempoh menunggu mengikut kepakaran atau bahagian pesakit di Kuala Lumpur dan Selangor yang menggunakan kemudahan tersebut.

Di dalam hospital, kementerian memperkukuh pendekatan Lean Healthcare, menubuhkan Unit Pengurusan Katil dan memperluas perkhidmatan rawatan harian. Pendekatan kluster hospital turut digunakan supaya kemudahan dalam satu rangkaian boleh menyusun kapasiti secara bersama. Langkah ini menyasar aliran pesakit dari penilaian kecemasan hingga penempatan katil atau pelepasan. Kejayaannya perlu dilihat pada masa menunggu sebenar, penggunaan katil dan bilangan pesakit yang menerima rawatan sesuai tanpa kemasukan semalaman.

Pilihan lain yang sedang diteroka ialah rawatan susulan di hospital daerah bagi pesakit yang sudah disahkan stabil. Konsep step-down care itu memindahkan pesakit daripada pusat besar tanpa menjejaskan mutu penjagaan, menurut penjelasan menteri. Kementerian turut menilai konsep cottage hospital, terutama bagi kawasan luar bandar, dengan kemungkinan klinik yang mempunyai kapasiti dan permintaan dinaik taraf untuk menyediakan rawatan pesakit dalam. Kedua-duanya masih digambarkan sebagai usaha atau projek rintis, bukan kemudahan yang tersedia di setiap daerah.

Pengurusan klinikal bersepadu dan global surgery juga berada dalam penelitian. Model pembedahan tersebut boleh membolehkan hospital tanpa pakar menjalankan prosedur terpilih bagi kes yang tidak rumit, sekali gus mengurangkan tumpuan kes di hospital lebih besar. Sumber tidak menyenaraikan prosedur, lokasi rintis, jadual pelaksanaan atau kriteria pemilihan pesakit. Oleh itu, pesakit tidak patut menukar tempat rawatan sendiri berdasarkan cadangan ini tanpa penilaian dan arahan klinikal daripada pasukan perubatan.

Bagi penduduk Kuala Lumpur dan Selangor, angka nasional paling berguna sebagai ukuran kemajuan sistem, bukannya masa menunggu yang dijamin. Hospital utama di Lembah Klang menerima rujukan dan kes kecemasan dengan tahap kerumitan berbeza, sementara keputusan memasukkan pesakit bergantung pada keadaan klinikal serta katil yang sesuai. Perkembangan seterusnya yang perlu diperhatikan ialah data hospital demi hospital, perubahan bagi baki 11 hospital utama dan hasil program penyumberluaran, rawatan harian serta pemindahan pesakit stabil.