26.6 juta kenderaan aktif jelaskan tekanan perjalanan di bandar besar

Perbezaan besar antara rekod pendaftaran dan kenderaan yang masih aktif memberi gambaran lebih tepat tentang skala sebenar trafik yang perlu diurus di Kuala Lumpur, Lembah Klang dan bandar utama lain.

Malaysia merekodkan 40.77 juta kenderaan berdaftar setakat 30 September 2026, namun Kementerian Pengangkutan menyatakan 26.6 juta sahaja masih aktif. Kumpulan aktif itu bersamaan 65.3 peratus daripada keseluruhan rekod. Dua angka tersebut tidak boleh digunakan secara berganti-ganti: jumlah pendaftaran menghimpunkan semua rekod, sedangkan angka aktif menerangkan bahagian yang masih berada dalam kategori tersebut pada tarikh rujukan. Jawapan Parlimen yang menjadi sumber laporan tidak memperincikan sebab 14 juta lebih rekod lain tidak aktif.

Komposisi kumpulan aktif menunjukkan hampir 16 juta ialah kereta dan 9.57 juta ialah motosikal. Bakinya merangkumi kategori lain yang tidak dipecahkan dalam laporan. Data itu juga tidak menyediakan taburan mengikut negeri, pemilikan isi rumah, umur kenderaan atau kekerapan ia digunakan. Oleh itu, angka nasional ini menerangkan skala armada aktif tetapi tidak boleh terus dianggap sebagai bilangan kenderaan yang berada di jalan raya serentak pada waktu puncak.

Rekod pendaftaran terus bertambah. Pada akhir 2024, jumlahnya ialah 38.7 juta, sementara 1.62 juta kenderaan baharu didaftarkan pada tahun lalu. Pendaftaran baharu tersebut termasuk kira-kira 847,000 kereta dan 703,000 motosikal. Kementerian mengaitkan jumlah yang tinggi dengan pergantungan orang ramai pada kenderaan persendirian. Laporan tidak memberikan sasaran untuk mengecilkan jumlah pendaftaran, sebaliknya menumpukan cara perjalanan dan aliran lalu lintas boleh diurus dengan pilihan lain.

Menurut kementerian, pertambahan kenderaan persendirian memburukkan kesesakan, meningkatkan risiko kemalangan dan memanjangkan masa perjalanan. Kesan yang disenaraikan turut merangkumi kehilangan produktiviti dan kesejahteraan, kos perjalanan lebih tinggi serta pencemaran udara. Tindak balas kerajaan dibahagikan kepada tiga arah: memperkukuh pengangkutan awam, melaksanakan pengurusan trafik yang lebih bersasar dan memindahkan bahagian lebih besar pergerakan kargo daripada jalan raya kepada rel.

Bagi Lembah Klang, LRT Laluan Shah Alam yang dibuka pada 29 Jun menghubungkan Bandar Utama dengan Johan Setia melalui Shah Alam dan Klang. Perkhidmatan itu diunjur mencapai 67,000 perjalanan penumpang sehari dalam tahun pertama. Unjuran itu belum sama dengan rekod penggunaan sebenar sepanjang setahun. Ukuran seterusnya ialah sama ada penumpang menggunakan laluan berkenaan secara konsisten dan sama ada sambungan perjalanan mereka cukup praktikal untuk menggantikan sebahagian perjalanan kereta.

Pendekatan rel turut berbeza mengikut bandar. Perkhidmatan ETS ke JB Sentral yang berjalan sejak 12 Disember tahun lalu akan disambungkan dengan RTS Link antara Bukit Chagar dan Woodlands North, yang disasar beroperasi pada suku pertama 2027. Di Pulau Pinang pula, LRT Laluan Mutiara sedang dibina dan dijadualkan beroperasi pada Disember 2031. Kementerian menyatakan laluan itu akan menghubungkan Bayan Lepas, lapangan terbang, George Town dan Penang Sentral.

Di jalan raya, kecerdasan buatan digunakan untuk melaras tempoh lampu isyarat mengikut kepadatan trafik semasa. Kamera pengecaman nombor pendaftaran automatik yang disambungkan kepada MySikap pula boleh mengesan kenderaan bergerak dengan cukai jalan atau insurans tamat tempoh, sekali gus mengurangkan keperluan sekatan jalan raya fizikal. Bagi kargo, agenda Road to Rail menyasarkan bahagian rel meningkat daripada enam peratus pada 2025 kepada 13 peratus menjelang 2030, dengan sokongan ECRL.

Bagi pengguna jalan raya di Kuala Lumpur, Selangor dan Lembah Klang, laporan ini tidak menjanjikan kesesakan akan hilang pada satu tarikh tertentu. Ia menetapkan beberapa ukuran yang boleh diperhatikan: penggunaan LRT3, keberkesanan pelarasan lampu isyarat, pematuhan kenderaan yang dikesan ANPR dan kemajuan pemindahan kargo ke rel. Jumlah 26.6 juta kenderaan aktif menerangkan tekanan asas, manakala hasil setiap langkah perlu dinilai melalui perubahan masa perjalanan, penggunaan perkhidmatan dan aliran trafik sebenar.